علایم مزاجهای چهارگانه و انتخاب غذا.حجامت.زالو درمانی.

اموزشی و بهداشتی و سلامتی

 

مزاج سرشتی یا جبلی، مزاجی است که از طریق ارث از پدر و مادر به فرد منتقل می شود و از زمان تولد در فرد وجود دارد و یک حالت طبیعی برای آن فرد به حساب می آید.
هر مزاج دارای علایم و خصوصیات خاص خود می باشد که با علایم بیماری ناشی از غلبه اخلاط که در ادامه به آن می پردازیم، تفاوت دارد.

ویژگیهای ذیل مربوط به مزاج سرشتی افراد بلغمی می باشد.


هیکل بلغمی ها معمولاً درشت است و افرادی چاق هستند و بدن پر چربی دارند.
پوست سفید رنگ دارند و در لمس، پوست بدنشان سرد و مرطوب و نرم است.
موهای کم پشت دارند. دهانشان مرطوب است. تشنه نمی شوند. خواب آن ها سنگین و زیاد است. احساس کسلی و بیحالی دارند. تمایل به خوردن شیرینی و ادویه جات و گرمی جات دارند. در فصل زمستان خیلی اذیت می شوند. مستعد ابتلا به بیماریهای روماتیسمی و مشکلات گوارشی هستند. با خوردن سردی ها دچار مشکل می شوند. نبض ضعیف دارند. کم انرژی و کم جنب و جوش هستند و در کارها کند هستند خیلی دیر عصبانی می شوند. فراموشکار و کند ذهن هستند. افراد راحت و بی قید به اکثر مسائل هستند. همه چیز را راحت می گیرند و خود را درگیر چیزی نمی کنند. توان ریسک ندارند. بی اراده هستند . متاثر از دیگرانند. میل جنسی کم و توان جنسی کم دارند.
چندان قوی نیستند. همچنین با تأنی صحبت می کنند. اشتهایشان زیاد نیست و قدرت هضم بالایی ندارند.
سردی و رطوبت بدن توان جنسی آنها را کاهش می دهد.
بلغمی ها معمولاً افرادی آرام، صبور، تسلیم پذیر و مسالمت جو هستند، بیشتر دور اندیش و با احتیاط هستند و در انجام امور از خود شجاعت نشان نمی دهند، روابط اجتماعی آنان چندان قوی نیست و از حافظه و قدرت تمرکز بالایی برخوردار نمی باشند.


توصیه و تدابیر:
افراد بلغمی نباید سردیجات را به تنهایی میل کنند ( باید همراه با مصلحات میل شود).
حجامت نیز برای بلغمی ها بدون نظر پزشک توصیه نمی شود.

علائم غلبه بلغم
:
اگر تعادل میان اخلاط و مقدار آنها یا کیفیت هر یک از اخلاط بهم بخورد، موجب بیماری در بدن می شود یا به عبارتی موجب غلبه یک خلط بر اخلاط دیگر در بدن می شود که می بایست مورد درمان قرار گیرد که در ذیل علایم غلبه خلط بلغم ذکر شده است.

•    سفیدی رنگ پوست
•    نرمی وسردی پوست
•    کندی حواس
•    زیادشدن خواب
•    مدفوع بدبو
•    فراموشی وکند فهمی
•    ترشحات پشت حلق وبلغمی وسرفه زیاد
•    ضعف هضم وآروغ ترش زدن
•    افزایش آب دهان
•    افزایش اشتها
•    تجمع چربی شکمی
•    عدم تشنگی
•    ادرار سفیدرنگ
•    احساس کسلی و بی حالی

   + فرزانه (ربابه)دریاباری ; ۱٢:٠٠ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٠/۱٠/۱٠
comment نظرات ()

 

مواد غذایی سرد و تر (بلغم) - زمستانی:

لبنیات : پنیر تازه، خامه، دوغ، ماست، سرشیر و شیر پاستوریزه
صیفی جات: خیار، اقسام کدو، گوجه فرنگی، هندوانه و کدو حلوائی

میوه ها: آناناس، توت فرنگی، آلو، آلوچه، انار شیرین، پرتقال، زردآلو، شفتالو، شلیل، کیوی، لیمو شیرین، نارنگی، هلو، آب فشرده انار

ریشه ها: سیب زمینی
سبزی ها: اسفناج، بامیه، خرفه، قارچ خوراکی، کاسنی، کاهو و لوبیا سبز
حبوبات: باقلا تازه و نخود سبز
گوشتها: انواع ماهی و مغز گوسفند
مغزهای گیاهی: تخم کدو، تخم هندوانه، خشخاش و به دانه
متفرقه: اسفرزه، گلاب و ماء الشعیر

   + فرزانه (ربابه)دریاباری ; ۱۱:٥٩ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٠/۱٠/۱٠
comment نظرات ()

 

مواد غذایی سرد و خشک (سودا) - پاییزی:

لبنیات : کشک و قراقروط

میوه ها: شاه توت، تمشک، آلبالو، ازگیل، انار ترش، بالنگ، تمر هندی، زالزالک، زرشک، ذغال اخته، سنجد، غوره، کنار، گریپ فروت، لیمو عمانی، نارنج، به ترش، لیمو ترش و سیب ترش

سبزی ها: ترشک، ریواس و گشنیز
حبوبات: ارزن، باقلا خشک، برنج (آبکش)، جو، ذرت، عدس و ماش
گوشتها: بز، قلوه، سیرابی و شیردان
مغزهای گیاهی: بلوط خوراکی و شاهدانه
ادویه ها: سماق، نشاسته و قهوه

متفرقه: شکر فراورده شده صنعتی، سرکه و آبغوره
 

   + فرزانه (ربابه)دریاباری ; ۱۱:٥۸ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٠/۱٠/۱٠
comment نظرات ()

 

مواد غذایی گرم و خشک (صفرا) - تابستانی:

لبنیات : پنیر کهنه
صیفی جات: بادنجان و فلفل سبز
میوه ها: انبه، به، زیتون و نارگیل
ریشه ها: چغندر، پیاز، سیر، کلم قمری و موسیر
سبزی ها: برگ چغندر ، پونه، نعناع،  پیازچه، ترخون، مرزه، تره تیزک (شاهی)، جعفری، رازیانه، ریحان، شاهتره، شنبلیله، شوید، کرفس، اقسام کلم بستانی، گزنه، مارچوبه، تره و تره فرنگی
حبوبات: جوی دوسر (چاودار)، لپه، نخود و برنج کته ای
گوشتها: آهو، اردک، گاو (هرچه سن گاو بالاتر باشد، سردی آن بیشتر می شود و در گروه سرد و خشک جای می گیرد)، بلدرچین، گنجشک، شتر مرغ، شتر، کبوتر، خروس، کباب و دل
مغزهای گیاهی: بادام هندی، بادام درختی تلخ، بادام کوهی، پسته کوهی، پسته، تخم آفتابگردان، چلغوز، فندق و گردو
ادویه ها: آویشن، اسپند، چای سبز و سیاه، خردل، دارچین، انیسون، زردچوبه، زعفران، زنجبیل، زنیان، زیره، سیاهدانه، فلفل، کاکائو، گلپر، وانیل، هل و نمک
متفرقه: روغن زیتون، شیره خرما، عسل، شکر سرخ یا سفید و عرق بهار نارنج

 

   + فرزانه (ربابه)دریاباری ; ۱۱:٥٧ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٠/۱٠/۱٠
comment نظرات ()

 

مواد غذایی گرم و تر (دم) - بهاری:

لبنیات : کره، ماست چکیده، شیر محلی تازه گاو و شیر گوسفند
صیفی جات: خربزه، خیار چنبر، طالبی و گرمک
میوه ها: انجیر تازه و خشک، انگور، خرما، سیب شیرین، قیسی، گیلاس، گلابی، موز، مویز، بالنگو، اقسام توت و کشمش
ریشه ها: انوع ترب، زردک، سیب زمینی ترش، شلغم و هویج
سبزی ها: شبدر، تربچه و ترب
حبوبات: گندم و اقسام لوبیا
گوشتها: جگر سیاه و سفید، پاچه، گوشت گوسفند (بره)، بوقلمون، مرغ محلی، میگو، زبان و چشم
مغزهای گیاهی: بادام درختی شیرین، بادام زمینی، تخم طالبی، تخم خربزه و کنجد
متفرقه: شیره انگور، روغن کنجد، روغن گاو، دنبه، روغن بادام تلخ، ارده، سمنو و خاکشیر

   + فرزانه (ربابه)دریاباری ; ۱۱:٥٦ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٠/۱٠/۱٠
comment نظرات ()

 

خلطی که امروزه مردم بر اثر غلبه آن خلط دچار انواع بیماری ها (از جمله بیمارهای عصبی همچون افسردگی و وسواس، بیماری های پوستی، واریس و ...) می شوند، سودا می باشد.

جهت درمان غلبه سودا از طرف پزشک برای بیمار منع سودازاها تجویز و توصیه می شود و بیمار باید از هر چیزی که باعث تولید سودا برای او می گردد، دوری کند؛ اعم از خوردن مواد سودازا و یا انجام کارها و شرایطی که برای بیمار باعث افزایش سودا می گردد که در ذیل تشریح شده اند.

الف- مواد غذایی سودازا:
مواد غذایی ذیل هر چند دارای طبع سرد و خشک نیستند، ولی خوردن آن ها سودازا است که باید از مصرف آنها نیز خودداری نمایند که عبارتند از:
بادنجان، چای، سیب زمینی، کلم بروکلی، فلفل دلمه ای و گوشت گاو

ب- رفتارها و محیط های سودازا:
1-    امواج الکترومغناطیسی:
یکی از عوامل ایجاد سودا در بدن که متاسفانه مردم امروزی در زندگی های صنعتی با آن ها زیاد سر و کار دارند، قرار گرفتن در معرض امواج الکترومغناطیسی می باشد. تماشای تلویزیون، کار با کامپیوتر و استفاده از تلفن همراه یکی از رایج ترین فعالیت هایی است که فرد را در معرض دریافت بیشتر این امواج قرار می دهد، لذا فردی که منع سودازاها برایش تجویز می شود باید حتی الامکان خود را از آن ها دور کند؛ یعنی نه تنها از این تجهیزات استفاده نکند، بلکه خود را حتی الامکان در معرض این امواج نیز قرار ندهد، تلویزیون، کامپیوتر و گوشی تلفن همراهی که روشن هستند، همگی باعث افزایش سودا می گردند، حتی اگر از آن ها استفاده نیز نشود.
روشن بودن تلویزیون بدون حتی تماشای آن، خواباندن اطفال در کنار تلویزیونهای روشن، خوابیدن در کنار گوشی های تلفن همراه که کار ساعت زنگی را برای ما انجام می دهند، نصب آنتن های تلفن های همراه در پشت بام منازل و ... از عوامل سودازا هستند که باید مردم در این زمینه آگاه شوند و از آنها دوری کنند، این امواج برای بدن ما مضر هستند و ما همه تحت تاثیر این میدان های الکترومغناطیسی قرار می گیریم که همگی سودازا هستند، لذا هر چه کمتر در معرض آنها قرار بگیریم، بهتر هست.
.

2-    دیر خوابیدن و زایل کردن خواب شب، سودازا هست، لذا تنظیم خواب تاثیر خوبی برای افراد سودایی در پی خواهد داشت.
3-    کارهای فکری خسته کننده
4-    کارهای سخت جسمانی که باعث عرق کردن فراوان می شود
5-    آب و هوای خشک
6-    غم، غصه و استرس


توصیه هایی برای سودایی ها:
توصیه می شود افرادی که غلبه سودا دارند از سودازاها که در بالا شرح داده شد، دوری کنند و موارد ذیل را رعایت نمایند:
مواد غذایی با طبع گرم و تر زیاد بخورند. دستورات تغذیه را کاملاً مراعات نمایید، بدنشان را با روغن بادام شیرین، روغن مالی نمایید، از حمام گرم حتماً استفاده کنند و حجامت نیز به موقع انجام دهند.
سودایی ها اصلاً نباید از لحاظ جسمی و فکری خود را خسته کنند و هر وقت خسته می شوند باید به اندازه کافی استراحت نمایند، هنگام گرسنگی به اندازه کافی غذا میل نمایند، باید شرایط زندگی ایشان راحت و خوب باشد، در جای خوش آب و هوا زندگی کنند و روحیه خود را باید شاد نگهدارند و اطرافیانشان باید در این امر آن ها را یاری دهند، محل خوابشان نیز باید راحت باشد و از غم و غصه و استرس دور باشند و خوردن روزانه یک لیوان شیر سالم و یک لیوان آب هویج نیز برایشان مفید است.
موارد مذکور را تا زمان تعدیل طبع باید رعایت نمایند.

یکی از داروهای بسیار مفید برای ایشان نیز آب پنیر به همراه افتیمون است.
روش تهیه: 2 لیوان شیر را بجوشانید و در زمان نزدیک به جوش، قبل از آنکه بجوشد و سر ریز شود، دو  قاشق افتیمون را در یک پارچه بسته و 5 بار به مدت هر بار  30 ثانیه در شیر زده شود.
سپس در زمان جوش نیز یک قاشق سرکه خانگی به آن بزنید تا شیر ببرد. شعله را خاموش کنید و یک ساعت بعد آنرا صاف کنید، مایع حاصله را آب پنیر می گویند. هر روز صبح ناشتا یک لیوان از این آب پنیر را میل کنند. این درمان را ممکن است لازم باشد تا 6 ماه مصرف کنند.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری ; ۱۱:٥۱ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٠/۱٠/۱٠
comment نظرات ()

 

مزاج سرشتی یا جبلی، مزاجی است که از طریق ارث از پدر و مادر به فرد منتقل می شود و از زمان تولد در فرد وجود دارد و یک حالت طبیعی برای آن فرد به حساب می آید.
هر مزاج دارای علایم و خصوصیات خاص خود می باشد که با علایم بیماری ناشی از غلبه اخلاط که در ادامه به آن می پردازیم، تفاوت دارد.
ویژگیهای ذیل مربوط به مزاج سرشتی افراد سوداوی می باشد.

اغلب افرادی هستند لاغر با استخوانهای نازک و کشیده، پوست سوداوی ها خشک و رنگ آن از حالت سفید تا سبزه و تیره متغیر است، موی بدن سوداوئی ها کم است و موی سرشان به علت سردی و خشکی زودتر دچار سفیدی یا حالت گندمگون می شود، نبض آن ها تقریباً کند اما سفت و باریک است.

در لمس بدنشان سرد و خشک و پوستشان سفت است. بینی آنان خشک است. خواب کم دارند. تحمل هوای سرد را ندارند و در هوای گرم و فصل بهار راحت ترند. در فصل پاییز خیلی اذیت می شوند. تمایل به خوردن شیرینی و گرمی ها دارد. اینها افراد دقیق و منظم، دور اندیش و محاسبه گر هستند و محتاط می باشند.
بیشتر اوقات دچار نگرانی و دو دلی و وسواس در تصمیم گیریها می شوند، افراد لجباز هستند و در تصمیمات خود بسیار پایدار و ثابت قدم هستند. خیلی اهل فکر وخیال هستند. خود خور و درون گرا وکم انرژی هستند. مستعد افسردگی و وسواس اند.
حرکاتشان از حالات آرام و کند تا معمولی متغیر است با احتیاط و دقت صحبت می کنند در نتیجه کلامشان سریع و بلند نیست، زود سیر شده اما سریعاً گرسنه می شوند، قدرت هاضمه بالایی ندارند. از نظر  قدرت و میل جنسی ضعیفند و تمایلشان به رفتار محبت آمیز بیش از آمیزش جنسی است.
افراد سوداوی مزاج افرادی خشک، کم معاشرت، تابع مقررات، فنی، دقیق، حسابگر، دور اندیش و اغلب سمج هستند، اگر نسبت به کسی کینه داشته باشند از دل بیرون نخواهند کرد. اصرار دارند که هر کاری را به انجام برسانند و جنبه عقلانی امور را بیشتر مد نظر دارند . دوستی با سوداوی ها کار ساده ای نیست .

توصیه و تدابیر:
سودا چون سرد و خشک است افراد سوداوی باید از غذاهای گرم و تر بیشتر مصرف نمایند.
در میان فصل ها، پاییز فصل سوداست و بهترین فصل برای حجامت افراد سوداوی نیز فصل پاییز است.

علائم غلبه سودا:

اگر تعادل میان اخلاط و مقدار آنها یا کیفیت هر یک از اخلاط بهم بخورد، موجب بیماری در بدن می شود یا به عبارتی موجب غلبه یک خلط بر اخلاط دیگر در بدن می شود که می بایست مورد درمان قرار گیرد که در ذیل علایم غلبه خلط سودا ذکر شده است.

•    لاغری وخشکی وسفتی پوست
•    دو نیم شدن انتهای موهای سر (موخوره)
•    سوزش سر دل
•    اشتهای کاذب(گرسنگی زودرس)
•    سیاه وتیره شدن رنگ پوست بخصوص تیرگی زیر چشم
•    فکر وخیال زیاد (وسواس)
•    خواب سبک و پریدن مکرر از خواب
•    اضطراب و تشویش خاطر (افسردگی)
•    سیری زود رس

   + فرزانه (ربابه)دریاباری ; ۱۱:٤٩ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٠/۱٠/۱٠
comment نظرات ()

 

مزاج سرشتی یا جبلی، مزاجی است که از طریق ارث از پدر و مادر به فرد منتقل می شود و از زمان تولد در فرد وجود دارد و یک حالت طبیعی برای آن فرد به حساب می آید.
هر مزاج دارای علایم و خصوصیات خاص خود می باشد که با علایم بیماری ناشی از غلبه اخلاط که در ادامه به آن می پردازیم، تفاوت دارد.
ویژگیهای ذیل مربوط به مزاج سرشتی افراد صفراوی می باشد.

این افراد لاغر اندام هستند  اما مفاصل واستخوان بندی درشت و برجسته دارند. پوست گرم وخشکی دارند. رنگ پوست و سفیدی چشم آنها کمی به زردی می زند. موهای پر پشت و سیاه و گاهی مجعد دارند و به علت حرارت و خشکی زیاد بیشتر مستعد تاسی سرند.
خشکی دهان و عطش فراوان دارند. خیلی گرمایی هستند و در تابستان اذیت می شوند. استعداد این را دارند که با خوردن خوراکیهای خیلی گرم دچار خارش و کهیر شوند. تمایل به خوردن ترشی ها (سرکه، تمرهندی و لواشک) را دارند و هم چنین سردیهایی مثل خیار، کاهو و هندوانه. تمایل به خوردن شیرینی در اینها کم است. نبض پر و قوی دارند. عروق برجسته در دست دارند. این افراد زود عصبانی شده و زود هم عصبانیتشان فروکش می کند. بسیار پر انرژی و پر تحرک هستند. افراد باهوش و زیرک هستند و هم چنین پر حرف. در کارها چالاک و سریع هستند. افراد دقیق، منظم و تیز بین هستند. میل بالای جنسی و توان جنسی متغیر دارند.
پیوسته، سریع و بلند صحبت می کنند. خوابشان کم و سبک است. قدرت هاضمه آن ها خوب است و معمولاً یبوست دارند.
از حافظه و قدرت یادگیر ی بالایی برخوردار هستند،  روابط اجتماعی آن ها قوی است. عجول و بی قرارند.
اصولاً مزاج های گرم (دموی ها و صفراوی ها)  از لحاظ اعمال بدنی و خصوصیات حیاتی از قدر ت بالایی برخوردارند، گرما موجب افزایش کارکرد اعضای مختلف از مغز و اعصاب گرفته تا اندام های تناسلی می گردد.

توصیه و تدابیر:

رژیم غذایی مناسب برای صفراوی‌ها (گرم و خشک) غذاهائی است که سرد و تر باشند.
افراد صفراوی غالباً در اثر حجامت تعدیل مزاج یافته و رنگ و رویی به مراتب روشن‌تر از قبل خواهند داشت، اشتهای آنان با حجامت افزایش می‌یابد و در صورت تکرار حجامت فربه و چاق خواهند شد. نمونه‌ای از رژیم غذایی مناسب برای افراد صفراوی کاهوست که سرد و تر است و برای دفع صفرا مفید است. ماهی، ماست و به طور کلی لبنیات، مرکبات، ماء الشعیر (آب جو) آب‌غوره ، آب ‌لیمو برای صفراوی‌ها مفید و لازم است.
ضمناً توصیه های بهداشتی درج شده در سایت با عناوین ذیل نیز سفارش می گردد:

   + فرزانه (ربابه)دریاباری ; ۱۱:٤۸ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٠/۱٠/۱٠
comment نظرات ()

 

مزاج سرشتی یا جبلی، مزاجی است که از طریق ارث از پدر و مادر به فرد منتقل می شود و از زمان تولد در فرد وجود دارد و یک حالت طبیعی برای آن فرد به حساب می آید.
هر مزاج دارای علایم و خصوصیات خاص خود می باشد که با علایم بیماری ناشی از غلبه اخلاط که در ادامه به آن می پردازیم، تفاوت دارد.
ویژگیهای ذیل مربوط به مزاج سرشتی افراد دموی می باشد.

این افراد هیکل درشت و بدنی عضلانی دارند و لاغر نیستند. پوستی سرخ و سفید رنگ دارند. موهای پر پشت دارند، نبض پر و قوی دارند. خوب می خوابند و تحمل بی خوابی را نیز دارند. پوست اینها گرم و مرطوب و نرم است. نه گرمایی هستند و نه سرمایی، اما به نسبت تحمل سرما برایشان راحت تر است. میل به شیرینی و ترشی دارند. همه نوع غذا را می توانند بخورند.
این افراد انسانهای شجاع و جسور هستند با اعتماد به نفس بالا. معمولاً مدیر و رهبر یک گروه یا یک جمع می باشند و خوش اخلاق، صمیمی، خوشرو و آرام هستند اما اگر عصبانی شوند، رفتارهای مخاطره آمیز از خود نشان
می دهند. معمولاً اهل ریسک کردن هستند. به اندازه صفراوی مزاج ها منظم ودقیق نیستند، اکثراً بی نظم هستند، هوش و حافظه بالایی دارند. سریع و پر انرژی هستند. میل و توان جنسی بالایی دارند استعداد ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی و فشار خون بالا دارند. عروق روی دست ها برجسته است نبض آنان پر و قوی است.
قدرت حرکات بدنی آنها بالاست و صدایی رسا و محکم دارند. قدرت هضم و اشتهایشان خوب است و معمولاً یبوست ندارند.
دموی ها معمولاً افرادی بی خیال و سرزنده و اغلب بی حساب و کتاب اند.

توصیه و تدابیر:
افراد دموی باید غذاهای خنک و سردی مثل آش انار، آش آلو، آب زرشک، خیار، مرکبات و ماست مصرف کنند تا حرارت بدن تعدیل شود.
اگر فرد دموی همراه با غذای گرم مثل شیرینی‌جات از مواد و اغذیه سرد استفاده نکند دچار جوش و خارش بدن، گر گرفتگی، بیقراری، کهیر، سوزش ادرار، سوزش سر دل و آفت دهان خواهد شد.
معمولاً بیماریهای افراد دموی در اثر افزایش حرارت و رطوبت و به طور کلی افزایش خون به وجود می‌آید که حجامت به عنون مؤثرترین درمان برای دموی مزاج‌ها مطرح است. چون دم گرم‌ و تر است، رژیم غذایی مناسب برای دموی‌ها رژیم غذایی سرد و خشک است.

علایم غلبه خلط دم:
اگر تعادل میان اخلاط و مقدار آنها یا کیفیت هر یک از اخلاط بهم بخورد، موجب بیماری در بدن می شود یا به عبارتی موجب غلبه یک خلط بر اخلاط دیگر در بدن می شود که می بایست مورد درمان قرار گیرد که در ذیل علایم غلبه خلط دم ذکر شده است.
•    پری رگها و پری نبض
•    سر درد و احساس سنگینی سر
•    سرخی چشم ها در صورت و بدن
•    ایجاد دمل و جوش و بثورات پوستی و خارش (بیشتر در تنه وکتف)
•    زیاد شدن خواب
•    احساس کسالت و خمیازه
•    احساس مزه شیرین در دهان
•     خون ریزی لثه وبینی
•    خارش محل حجامت وفصد قبلی
•    افزایش فشار خون

   + فرزانه (ربابه)دریاباری ; ۱۱:٤٥ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٠/۱٠/۱٠
comment نظرات ()

 

کلمه مزاج برای همه ایرانیان نام کاملا آشنایی است. افرادی را که زود عصبانی می شوند آتشین مزاج می خوانند، افراد دیر جوش و کم حرف و غیر فعال را سرد مزاج می نامند. حقیقتا معنی مزاج چیست؟چگونه می توانیم مزاج خود را یا به تعبیری درست تر طبیعت بدن خود را بشناسیم.اختلاف طبایع افراد همیشه مورد کنجکاوی و سئوال بوده است.

در یک روز پائیزی به مردمی که بیرون از منازل خود و به جهت رفتن به محل کار در حرکتند دقت کنید تعدادی با پالتو و شال و کلاه، تعدادی با یک ژاکت معمولی و تعدادی فقط با یک پیراهن بیرون آمده اند، این ها چه تفاوتی دارند؟ تعدادی خیلی زود چاق می شوند و عده ایی با وجود خوردن مقدار قابل توجهی غذا، همچنان اندام مناسبی دارند، تعدادی خواب سبک دارند و ساعات خوابشان کم است،تعدادی خواب سنگین و طولانی دارند، بعضی ها خیلی تند و تیز هستند، بلند و سریع تکلم می کنند در حالی که تعدادی نیز خیلی آرام و منقطع و با تأنی حرف می زنند، برخی افراد با خوردن یک خیار دل درد می گیرند و به قول معروف سردیشان می شود در حالی که بعضی ها با خوردن نیم کیلو خیار هیچ واکنشی ندارند . تمام آزمایشات بالینی این افراد سالم است و از لحاظ بررسی خون و بافت های بدن و اعضاء و تمام موارد آزمایشگاهی همه طبیعی هستند پس اختلاف این افراد در کجاست؟

جواب تمامی این سئوالها را در طب سنتی در بحث طبایع یا مزاج پیدا می کنیم. طبیعت انسان ها با هم تفاوت دارد، اگر بخواهیم سبک زندگی سالم و روش دستیابی به سلامت واقعی را تجربه نمائیم، باید به جسم و روان آدمی ازدیدگاه طب سنتی یا طب مزاجی ایران نظر کنیم.

تعریف ارکان:
قبل از آنکه به تعریف مزاج بپردازیم لازم است که با چند اصطلاح در طب سنتی آشنا شویم.
از دیدگاه طب سنتی عوامل تشکیل دهنده جهان خلقت و بدن انسان، چهار عنصر اصلی به شرح ذیل می باشند، به عبارتی دیگر اجزای اولیه بدن انسان و غیر انسان از اجسام بسیطی تشکیل شده اند که غیر قابل تقسیم به اجسام مختلفه دیگر می باشند که به آنها ارکان گفته می شود.

 

الف ) آتش که گرم و خشک است . ب ) هوا که گرم و تر است . ج ) آب که سرد و تر است . د ) خاک که سرد و خشک است.


تعریف مزاج:
هرگاه اجزای یک ارکان با دیگری در آمیزد به نوعی که اثر کند یکی در دیگری به قوت های خود که ضد هم اند و هر یکی تیزی دیگری را بشکند، همانندی فعل و انفعال در اجزا آن مرکب به حدی برسد که در همه اجزا کیفیتی یکسان پیدا گردد.
این کیفیت مرکب را مزاج گویند.
مزاج همان طبع است و آنرا نباید با خلط یا رکن اشتباه کنید، مزاج جسم نیست. بلکه گرمی، سردی، خشکی، و تری را مزاج گویند.


انواع مزاج:
مزاج چون از ترکیب ارکان با یکدیگر پدید می آید لذا بسته به میزان ترکیب هر رکن، مزاج متفاوتی حاصل می گردد ولی اگر بخواهیم مزاجها را دسته بندی نماییم چون تعداد چهار رکن در هم ترکیب می شوند، مزاجهای اصلی را می توان در نه طبقه به شرح ذیل دسته بندی کرد:
1- در تعدادی رکن آتش بیشتر ازسایر ارکان است این افراد مزاج گرم و خشک دارند آن ها را صفراوی می گویند.
2- در تعدادی رکن هوا بیشتر از سایر ارکان است این افراد مزاج گرم و تر دارند آن ها را دموی می گویند.
3- در تعدادی رکن آب بیشتر است این افراد مزاج سرد و تر دارند، لذا آن ها را بلغمی می گویند.
4- در تعدادی رکن خاک بیشتر است این افراد مزاج سرد و خشک دارند که آن ها را سوداوی می گویند.
5- در تعدادی نیز این ارکان نسبتاً در حالت تعادل هستند این افراد مزاج معتدل دارند.
6- در تعدادی ارکان آتش و هوا بیشتر از سایر ارکان هستند این افراد مزاج گرم دارند و از لحاظ تری و خشکی معتدل هستند.
7- در تعدادی ارکان هوا و آب بیشتر از سایر ارکان هستند این افراد مزاج تر دارند و از لحاظ گرمی و سردی معتدل هستند.
8- در تعدادی ارکان آب و خاک بیشتر است این افراد مزاج سرد دارند و از لحاظ تری و خشکی معتدل هستند.
9- در تعدادی ارکان خاک و آتش بیشتر است این افراد مزاج خشک دارند و از لحاظ گرمی و سردی معتدل هستند.
بنابراین هر فرد از بدو تولدش دارای حرارت و رطوبت غریزی می باشد که به آن مزاج اصلی یا جبلی می گویند.
در جدول ذیل این طبقات به صورت تصویری نشان داده شده اند:

مزاج شناسی

 

تعریف خلط:
یکی دیگر از اصطلاحاتی که در این مبحث نیاز است با آن آشنا شویم خلط می باشد.
هر غذایی که می خوریم هنگامی که وارد بدن ما می شود در معده هضم آن آغاز می گردد، به کبد می رود در کبد چهار خلط یا چهار نوع مایع تولید می شود که نام و خصوصیات آن ها به قرار ذیل است :
الف ) خلط دم که دارای مزاج گرم و تر است.
ب) خلط صفرا که دارای مزاج گرم و خشک است.
ج) خلط بلغم که دارای مزاج سرد و تر است.
د ) خلط سودا که دارای مزاج سرد و خشک است.
اگر چه همه این اخلاط در خون موجودند اما خدا برای صفرا و سودا جایگاه ذخیره در نظر گرفته است.
طحال: جایگاه ذخیره سوداست.
کیسه صفرا : جایگاه ذخیره صفراست
که در آن جمع باشند ودر صورت نیاز به اندازه لازم در بدن انتشار یابند.
اما "دم" و "بلغم" در عروق خونی ولنفاوی و... در حال گردش اند .
وجود هر چهار خلط در بدن انسان ضروریست اما در حد خاص و معین و کمبود و یا فزونی هر یک از آنها باعث سوء مزاج یا غلبه اخلاط می گردد که در این حالت برای رفع مشکل باید تدابیر مربوطه رعایت و درمان صورت پذیرد.
در این خصوص سعدی می فرماید:
چهار طبع مخالف سرکش ******چند روزی بوند با هم خوش
چون یکی زین چهار شد غالب******جان شیرین برآید از قالب


هرچیزی مزاجی دارد؟
این نکته قابل توجه است که هر چیز در این عالم هستی دارای مزاج است. حیوانات، گیاهان، فصول، سنین و اعضاء بدن که به ترتیب به آنها اشاره ای می کنیم:
1- حیوانات: هر موجود بسته به نوع فعالیت و خلقتش دارای مزاج خاص خود است. مثلاً گرگ مزاج گرم وخشک دارد و عنصر آتش در آن برتری دارد، شیر که حیوان شجاع و درنده ای است از خون غالب آفریده شده است و اگر چنین نباشد که اصلا شیر نیست و نمی تواند تمام خصوصیات یک شیر را داشته باشد – مورچه از جنس سوداست- زنبور از جنس صفراست- الاغ از جنس بلغم است.
2- گیاهان: در گیاهان وجود عناصر چهار گانه ارکان را با خوردن یا لمس آنها به وضوح می بینیم.گیاهانی که خوردن و حتی لمس آنها موجب گرمی و تشنگی فوری شده ویا حتی با تکرار در آنها در بدن ایجاد خارش وسوزش می شود را گرم وخشک می گوئیم.
گیاهانی که خوردن آنها موجب ایجاد گرمی می شود را گیاهان گرم و تر می گوئیم.
گیاهانی که موجب رفع حرارت، بدن شده و رفع تشنگی می کند. سرد وتر می نامیم.
گیاهانی که از گرمی بدن می کاهد اما تشنگی را برطرف نمی کند و با تکرار آنها در بدن ایجاد خشکی و لاغری می شود، سرد و خشک می گوئیم که مزاج تک تک گیاهان به تفکیک و با جزئیات در بحث مفردات، ذکر می شود.
همین جا یک نکته مهم لازم است ذکر شود:
در مجموع عناصر گرم وخشک را صفرازا ، گرم و تر را مولد خون
در مجموع عناصر سرد وخشک را سودازا و سرد وتر را بلغم زا نامگذاری می کنیم.
3- فصول :
بهار، مزاج گرم وتر دارد.
پاییز، سرد وخشک
تابستان، گرم و خشک
زمستان، سرد وتر
4- ساعات شبانه روز:
صبح: مزاج گرم وتر- بهاری
ظهر: گرم وخشک- تابستانی
عصر: سرد وخشک- پاییزی
شب: سرد وتر – زمستانی
5- اسنان (سن ها): انسان در سنین مختلف مزاجهای مختلفی دارد:
1- مرحله رشد ونمو (از تولد تا 30 سالگی) ، دارای مزاج گرم وتر است .
2- مرحله جوانی(30 تا 35 سالگی) ، مزاج گرم وخشک
3- مرحله میانسالی یا کهولت (35 سالگی تا 60 سالگی)، مزاج سرد و خشک
4- مرحله پیری (بعد از 60 سالگی)، مزاج سرد و تر


6- انواع مزه ها:
مزه شیرین : گرم
تلخی: گرم وخشک
ترشی: سرد وخشک
شوری و تندی: گرم وخشک
بی مزه و گسی: سرد و تر
7- مزاج عضوی: هر عضوی در بدن یک مزاج مخصوص به خود دارد مثلاً: مغز، سرد و تر/ استخوان و مو، سرد وخشک / چربی، سرد وتر / قلب، گرم و خشک می باشند.
8- مزاج جنسیتی: جنس مذکر نسبت به جنس مونث گرم تر است.
9- مزاج مکان ها :
مناطق کوهستانی: سرد وخشک
مناطق بیابانی: گرم و خشک
مناطق کنار دریا: سرد وتر

خلاصه برای هر جسم ، حالت و موقعیتی می توان مزاج قائل گردید که در جدول ذیل به پاره ای از آنها اشاره شده است:

 

   + فرزانه (ربابه)دریاباری ; ۱۱:۳۸ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٠/۱٠/۱٠
comment نظرات ()

 

 

چگونه طبع خود را بشناسیم؟

تمامی جنبه های زندگی ما تحت تاثیر طبیعت بدنمان قرار دارد، نوع غذایی که می خوریم می تواند تاثیرات بسیار مهمی بر تمامی اعضای بدن ما از مغز و اعصاب گرفته تا قلب و معده و کبد و کلیه ها داشته باشد، در بعضی از انواع مزاج، خوردن یک غذای نامناسب می تواند عواقب زیادی داشته باشد.
در ساده ترین حالات می بینید، مثلا افرادی حتی با خوردن یک خرما بدنشان جوش می زند، غذای نامناسب با مزاج شما می تواند موجب تغییرات خواب، حالت عصبی، اختلال حافظه، اختلال هضم، اختلال دفع، عوارض پوستی، نشانه های درگیری کبد و قلب و اندام های تناسلی را نشان دهد. نوع نوشیدنی ها، لباس ها، هوای استنشاقی، استراحت روزانه و چگونگی دفع و حالتهای عصبی و روانی، مستقیما مرتبط با حالات طبیعی یا مزاجی است، بنابراین برای داشتن زندگی سالم و طبیعی، و آرامش روحی، همه ما نیازمند به شناخت مزاج یا طبیعت خود هستیم.
تشخیص مزاج سرشتی یک فرد:
از روی 10 مورد می توان مزاج سرشتی یک فرد را تشخیص داد:
1- ملمس (لمس)
2- گوشت و چربی
3- رنگ پوست بدن
4- مو
5- هیئت و شکل اعضا
6- سرعت انفعال اعضا
7- خواب و بیداری
8- کلیه افعال بدن (دلائل افعال)
9-کیفیت دفع فضولات
10-انفعالات نفسانی
لازم به ذکر است از آنجاکه ممکن است براساس دلایل مختلف افراد دچار غلبه خلط و سوء مزاج باشند، لذا برای تشخیص مزاج سرشتی یک فرد باید حالات و علائم تشخیص مزاج را در سنین پایین تر افراد مورد بررسی قرار گیرد و یکی از بهترین راههای آن پرسش از پدر و مادر در مورد خصوصیات دوران کودکی است.
بطور مثال ممکن است خانمی دارای مزاج گرم و تر باشد ولی بعد از بارداری جنین دختر و زایمان به روش سزارین دچار غلبه سردی شود. این شخص از ویژگی های قبل از بارداری خود می تواند، پی به مزاج خود ببرد و از ویژگی هایی که تغییر کرده است، نوع خلطی که به آن غلبه کرده است را پیدا کند و براساس نوع سوء مزاج، تدابیر مربوطه را برای رسیدن به اعتدال انجام دهد.
همچنین ممکن است خلطی دارای مزاج متفاوت با مزاج سرشتی افراد بر یکی از اعضای بدن غلبه نماید. مثلا فردی دارای مزاج گرم و خشک، ممکن است دارای غلبه بلغم در سر یا معده گردد.
1- ملمس (لمس):
فرد باید معتدل المزاج باشد تا بتواند مزاج فردی را مشخص کند. اگر این فرد معتدل المزاج در لمس پوست فرد را:
-گرم احساس کند، این فرد گرم مزاج است.
- اگر سرد احساس کند، این فرد سرد مزاج است.
- اگر در لمس آن را نرم تر از حد طبیعی یابد، دلالت بر رطوبت مزاج می کند.
- اگر در لمس صلب تر یابد، دلالت بر خشکی مزاج دارد.
2- گوشت و چربی:
اگر در بدن فرد گوشت زیاد باشد، دلالت بر گرمی و تری، اگر چربی بدن بیشتر از گوشت باشد، دلالت بر سردی و تری (گوشت زیاد باشد+ چربی کم= گرمی و خشکی)
3- رنگ پوست بدن:
سفیدی پوست بدن: نشانه کم خونی و کمی مایل به سردی است.
رنگ زرد کمی مایل به قرمزی: نشانه وجود خون غیرطبیعی در بدن است.
قرمزی پوست بدن: نشان از گرمی و پرخونی دارد.
تیرگی پوست: نشانه خون غیرتمیز است، مستعد غلبه سودا است.
زردی پوست: نشانه صفرا (گرمی و خشکی)
زردی بادنجانی: نشانه خشکی و سردی (سودا)
رنگ گچی: سردی و تری (بلغم)
4- مو:
یکی از فضولات بدن است که نوع کیفیت و حالات آن برای شناسایی نوع مزاج به عنوان یک معیار به شرح ذیل مورد استفاده قرار می گیرد:
الف) سرعت رشد مو:
اگر سرعت رشد مو زیاد باشد، نشانه گرمی مزاج است.
اگر سرعت رشد مو کم باشد، نشانه سردی مزاج است.
اگر رشد مو خیلی سریع باشد ، دلیل بر گرمی و خشکی مزاج است.
ب) پرمویی یا کم مویی بدن:
پرمویی بدن، دلیل بر گرمی مزاج
کم مویی بدن، دلیل بر سردی مزاج
ج) نازکی و کلفتی مو:
نازکی مو، دلیل بر سردی و تری
کلفتی مو، دلیل بر گرمی و خشکی مزاج
د) جعودت و صافی مو:
موی مجعد، دلیل بر گرمی و خشکی
موی صاف و لخت، سردی و تری مزاج
هـ) رنگ مو:
موی سیاه، دلیل بر گرمی و خشکی
سفیدی مو، سردی و تری
موی حنایی طلایی (کمی مایل به قرمز)، دلیل بر اعتدال مزاج
5- شکل اعضا:
موارد ذیل بیانگر گرمی مزاج است:
1- قفسه سینه پهن بزرگ
2-اندامها بزرگ
3- عروق برجسته و بزرگ قابل مشاهده
4- نبض قوی
5- عضلات کلفت و بزرگ
6- عضله خیلی به مفصل چسبیده با تاندون های کوچک
لازم به ذکر است بر عکس موارد فوق دلالت بر مزاج سرد می کند، مثلا داشتن اندامهای کوچک.
موارد ذیل بیانگر مزاج خشک است:
1- چهره لاغر و پوست به استخوان چسبیده
2- مفاصل قابل مشاهده و برجسته
3- غضروف های برجسته و واضح
6- سرعت انفعال اعضا:
اگر عضوی در برخورد با گرما و سرما و خشکی و رطوبت زود اثر پذیرد دلیل غلبه آن مزاج است. مثلا اگر در گرما (چه خوراکی، چه موضعی و...) زود گرم شود، دلیل بر گرمی مزاج است.
7- خواب و بیداری:
خواب زیاد، دلیل بر سردی و تری مزاج است.
خواب کم و بیداری زیاد، دلیل بر خشکی و گرمی مزاج است.
خواب و بیداری معتدل، دلیل بر اعتدال مزاج است.
8- افعال طبیعیه صادره از بدن:
یعنی تمام افعال بدن شامل سرعت رشد، رویش دندان، بلوغ، افعال مربوط به کبد، قلب و مغز و...
اگر این افعال سریعتر از حد طبیعی خود صورت گیرد، دلیل بر گرمی مزاج و اگر کندتر صورت گیرد دلیل بر سردی مزاج خواهد بود .
9- دفع فضولات:
فضولات بدن شامل ادرار، مدفوع، عرق، مو، ناخن، خون و... است.
اگر رنگ مدفوع یا ادرار تیره تر از معمول یا بدبوتر از معمول باشد، دلالت بر گرمی مزاج و غلبه صفرا دارد یا اگر زود به زود صورت گیرد نیز دلالت بر گرمی مزاج و غلبه صفرا دارد.
بی رنگ بودن یا کم بودن فضولات ، دلالت بر سردی مزاج دارد.
10- کارها و رفتارهای نفسانی:
موارد ذیل دلالت بر گرمی مزاج دارد و عکس این حالات نشان از سردی مزاج است:
- حسن ظن
- امیدواری
- جوانمردی و با غیرتی
- استعداد فهم مطالب
- پرتحرکی و نشاط
- زیرک بودن
- سنگدلی
- بی قراری
- پررویی و حرافی
ثبات انفعالات: ثبات در حافظه دلیل بر خشکی مزاج است.
زوال انفعالات: یعنی ناپایداری در چیزها مثل موارد ذیل دلالت بر رطوبت مزاج است. مانند:
در احساس مانند فراموشی، بی قراری، عدم تعادل و دودلی.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری ; ۱۱:۳٥ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٠/۱٠/۱٠
comment نظرات ()

 

مورد
▪ نام‌ها:
ـ مورد ـ مورت ـ آس. myrtle/Myrtus communis I
▪ مزاج: مزاج گرم و خشک در درجه دوم
ـ Medical part: برگ/ میوه/ برجستگی‌های روی ساقه
ـ گیاه مقدس، سمبل پیروزی، عشق و صلح، زینت نوعروسان
● خواص در طب سنتی ایران (TIM):
▪ میکروب‌کشی و گندزدائی ـ اسانس. مقوی معده و جگر.
▪ استفاده در بیماری‌های تنفسی: برونشیت‌های عفونی/ تنگی نفس/ اسم‌نزله‌ای/ سرفه و خفقان
▪ استفاده در بیماری‌های مغز و اعصاب: صرع/ صداع/ نافع برای رطوبت دماغ
▪ رویاندن مو (+ روغن کنجد)/ منع ریختن مو/ سیاهی رنگ مو ـ روغن
▪ مسهل قوی بلغم (آب برگ + روغن کنجد)
▪ قابض و محلل. التیام دهنده زخم‌ها (جوشانده میوه در شراب). دفع کرم‌های آنال. بستن شکم و حابس اسهال. بازداشتن قی. در سوختگی با آتش ـ پاشیدن. رفع جمیع سموم. قطع خونریزی.
▪ بدل: برگ توت/ عصاره زرشک
▪ مصلح: بنفشه تازه
▪ مضر: صاحب زکام و مصدّع محرورین و مورث بی‌خوابی
● خواص در Herbal Medicine:
۱) ضد انواع سرطان‌ها ـ به علت ترکیبات آلکولوئیدی مثل وین کریستین
۲) بهبود خونریزی شدید
۳) تقویت گردش خون خصوصاً در مغز
۴) در بیماری‌های عصبی
۵) درمان دیابت (با تحریک پانکراس)
۶) تقویت عملکرد مغز و حافظه (در آلزایمر یا دمانس)
● عوارض:
▪ گر گرفتگی و مشکلات گوارشی
● استفاده مقادیر زیاد:
▪ علائم افت فشار خون، تحریک مخاط برونش 

   + فرزانه (ربابه)دریاباری ; ۱۱:۱٩ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٠/۱٠/۱٠
comment نظرات ()

 

هل
▪ نام فارسی: هل
▪ در طب سنتی ایران: قاقله صغار و کبار، هیل، هال
▪ نام عمومی به فرانسوی: Petit Cardamome
▪ نام عمومی به انگلیسی: Bastard cardamom, Lesser cardamom
▪ نام عمومی به عربی: حب‌الهال، قاقله صغیره، حبهان
▪ نام علمی هل: قاقله صغار
Maton (L) = Elettaria car damomum
● خصوصیات گیاه شناسی
گیاهی علفی و دارای ریزوم پایای مفصل‌داری است که همه ساله شاخه‌های هوائی انبوه به ارتفاع ۴ تا ۵ متر از آن خارج می‌شود. ساقه‌های هوائی شبیه برگ به هم پیچیده و به ارتفاع ۲ـ۳ متر که از قاعدهٔ این ساقه یک یا دو ساقهٔ گل دهنده به ارتفاع تا یک متر ظاهر می‌شود. گل‌های آن کوچک به طول ۵ـ ۲/۴ cm به رنگ سفید یا سبز روشن و در قسمت مرکز آن به رنگ بنفش است. میوهٔ آن تخم‌مرغی شکل کوچک به طول ۱ـ۲ cm (در بعضی انواع طولانی‌تر) که به‌طور متوسط ۱۵ـ۲۰ (در بعضی کمتر یا بیشتر) دانه به رنگ قهوه‌ای، سبز، زاویه‌دار و معطر در آن وجود دارد. هل، معمولاً برای آن‌که عطر آن حفظ شود به‌صورت میوه و یا کپسول آن نگهداری می‌شود و در مواقع مصرف کپسول را شکسته و دانه‌ها را خارج می‌سازند، پوست کپسول آن نیز دارای اسانس است.
▪ بخش مورد استفاده در درمان: تخم، ریشه
▪ مزاج: در دوم گرم و خشک، قسم صغار در آخر اول گرم و در دوم خشک
● خواص در طب سنتی ایران:
مقوی معده. نیرو دهنده. بادشکن. مقوی لثه و برای رفع زخم‌های دهان. محلل. خوشبو کننده عرق و بوی دهان. گرد کوبیده آن در بینی عطسه‌آور است. مفید برای سردرد و صرع و اغماء. گرد آن در گوش برای تسکین درد گوش.
هل صغار رطوبت‌های سینه، حلق و معده را خشک می‌کند.
مقوی قلب. برای خفقان سرد. تقویت معده و گرم کردن آن و رفع دل به‌هم خوردگی و آشفتگی. رفع قی. درد معدهٔ سرد. در هضم غذا به تنهائی یا با ادویهٔ مناسب دیگر بسیار نافع است. مسخن. مفتح سر. ملطف و جالی. دارای قوت تریاقیت.
بو داده و سرخ کردهٔ آن برای جمع کردن و بستن شکم نافع است.
مصرف آن با آب مصطکی و آب انار مفید است برای قی و دل به‌هم خوردگی و تقویت معده نیم کوبیدهٔ آن خصوصاً با پوست در گلاب یا آب، جوش داده و خورده شود.
با برگ پونه و نعناع در آب، جوش داده شده و ۴ گرم آن با سکنجبین سه روز خورده شود.
مفید برای دردهای سرد کبد و باز کردن گرفتگی کبد. قابض و ضد نفخ. درمان سنگ کلیه و کیسه صفرا.
چون با تخم خیار به اندازه مساوی و هر روز یک درهم با سکنجبین بیاشامند، سنگ گرده و مثانه بریزاند.
مکیدن هل در دهان از بین برنده بوی بد دهان و بوی سیر می‌باشد.
ریشهٔ هل مقوی، تونیک و ملین است.
در شبه‌جزیره مالایا ساقهٔ زیرزمینی ضخیم آن را کوبیده با زردهٔ تخم‌مرغ مخلوط کرده و برای تسریع تولدد بچه استعمال می‌شود.
● مضرات:
مضر روده‌ها است و از این نظر باید با کتیرا خورده شود (قاقلهٔ کبار ۱۰ گرم)
▪ مصلح: مصلح آن شکر و قدر شربتش تا دو درهم
▪ بدل: بدل قاقله یک وزن و نیم از قاقله صغار است. (در بعضی منابع یک وزن ذکر شده) بدل قاقلهٔ صغار به وزن آن قر نقل است.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری ; ۱۱:۱٦ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٠/۱٠/۱٠
comment نظرات ()

 

علایم چیرگی چهارخلط (صفرا،سودا،بلغم و خون) در بدن

در بیماریهای خلطی (خلط در لغت به معنی آمیزه یعنی چیزی است که با چیز دیگر آمیخته باشد، در علم طب منظور از اخلاط خلطهای چهارگانه یعنی صفرا،سودا،بلغم و خون است که اگر باندازه طبیعی و متناسب با یکدیگر باشند لازم و مفید و الا مضرند.

پیدایش بیماری در اثر اندازه و یا چگونگی خلط است اما اگر سبب،اندازه خلط باشد از آنجهت که زیاد شدن خلط سبب سنگینی، امتلاء در رگها، غلظت، بادگرفتن، کشیدگی بدن و بالا رفتن حرارت بدون سبب ظاهری است بیمار در خود کسالت، سستی، کشش و کوفتگی، میل بخواب، سنگینی سر، سردرد، تیرگی در حواس و کند ذهنی می یابد و گاهی از بینی بیمار خون می آید که پس از آن طبیعت کمی آرامتر میشود.

علت بیشتر از این حالات زیاده روی در خوردن، آشامیدن، استراحت و کمی ورزش و استحمام است. اما گاه انسان در خود احساس سنگینی می کند و در آن حال بیشتر نشانیها از کمی قوت اوست نه از زیاد شدن خلط.

پس نخست باید این مسأله روشن گردد و اشتباه نشود و علامت این وضع کسالت، سستی و کمی اشتهاست و چه بسا که در خواب میبیند چیز سنگینی را بر دوش دارد، در این هنگام ادرار او رنگ ندارد و در وقت خواب زیاد عرق میکند ولی کشیدگی و باد گرفتگی ندارد. سبب پیدایش بیماریها بدی و ناجوری اخلاط (صفرا،سودا،بلغم و خون) است که هر نوع آن دارای نشانی خاصی است...-علایم چیرگی خون و فاسد شدن آن:

سرخی چشم،چهره و زبان، سنگینی سر، زیادی ضربان رگها، زیادی خواب و قرمز شدن و غلیظ شدن ادرار، لثه ها و بواسیر مقعد خونریزی دارد و بدن بخصوص در محلهای فصد (رگ زنی)خارش پیدا میکند، دهان اگر خلط دیگرغلبه نداشته باشد شیرین مزه است، انسان همه چیز را سرخ رنگ میبیند، در خواب نیز همه چیز را سرخرنگ میبیند، دانه های سرخ رنگ در بدن زیاد میشود.

این علامات ممکن است پس از استعمال و خوردن داروها و غذاهای گرم و مرطوب و بخصوص برای جوانان، در فصل بهار، در ممالک جنوبی و در هنگام وزش بادهای جنوبی بیشتر دیده شود. اینها علاماتی است که از بیماریهای خونی مثل مطبقه، تب بدون عفونت، و آماس سر و مغز و آبله و حصبه، طاعونها و بادسرخ، دیفتری، خونریزی، خون دماغ، چرک چشم و آماس در رگهای مقعد و امثال آن دیده میشود و سزاوار آن  است که اول بفصد (رگ زنی) یا حجامت بپردازند تا اعراض زایل گردد، اگر بیماری ضعیف باشد یکبار فصد کافی است و الا چندمرتبه باید به آن اقدام کرد.

در این هنگام باید بفاصله بین دو فصد پشت سر هم توجه شود. برای حساب کردن فاصله بقدر سن از بیست سال به بالا برای هر سال یک روز حساب میکنند و این در صورتیست که فرصت کافی باشد، اما اگر بعلتی فصد ممکن نباشد بیمار باید روزه بگیرد و بخوابد و از دارو های صاف کننده، خنک کننده و سبک کننده ی خون بخورد و از خوردن چیزهای خون آور پرهیز نماید.

2-علایم چیرگی صفرا و فساد آن :

زردی چشمها و صورت، تلخی دهان، خارش بدن، کمی اشتها، کمی خواب، زردی متمایل به قرمزی ادرار، غش، باد گلو، سوزش و تنگی در فم(دهانه)معده، قی آلوده به صفرا، اسهال، تشنگی، خشکی زبان، گودی چشمها، لرزش، سبکی و تندی نبض و پیداشدن دانه های زرد رنگ؛ ممکن است این علامات پس از خوردن دارو و یا غذای گرم و خشک، خستگی، روزه، و استحمام زیاد باشد.

دراین هنگام بیمار در خواب زردی، صاعقه، آتش سوزی و امثال اینها میبیند و بخصوص در خصوص جوانان در تابستان در نقاط گرمسیر و در وقت وزش بادهای گرم این بیماریها بیشتر دیده میشود. این علامات دلیل پیدا شدن امراض صفراوی مثل ورم پرده های مغز (مننژیت-سرسام) ورم حجاب حاجز (برسام)زردی (یرقان) بادسرخ (حمره) دانه های سوزنده (نمله) تاولهای قرمز (نارالفارسیة) سوزش مجرای ادرار و گرمی کبد است و تدریجا ممکن است باستسقا و همچنین ورم روده، کمی اشتها و تشنگی بیانجامد.

3-علایم غلبه و فسادبلغم :

سنگینی سر، تنبلی اندامها، سستی بدن، سفیدی رنگ، زیادی بزاق، کمی تشنگی، سفیدی و غلظت ادرار، زیادی خواب و سنگینی زبان واعضا، کندی ذهن، کم هوشی، شلی و باد کردگی چهره وبدن، کمی اشتها، بدی گوارش، کندی و غلظت نبض، این علامات ممکن است پس از خوردن غذاهای سرد مرطوب و کمی حرکت پیدا میشود.

بیمار برف و بردن بارهای سنگین و چیزهای بدبو را در خواب میبیند. این نوع علامات بیشتر در نزد پیرها و در فصل زمستان و در هنگام برف و باران زیاد و امثال آن پیدا میشود و نشانی پیدا شدن بیماریهای بلغمی مثل فلج، لقوه، سکته، سردرد و دوار سر خونریزی و تبهای همیشگی است. همینکه انسان در خود این علامات را دید باید به عرق کردن، حمام رفتن، کم غذا خوردن، خوردن غذاهای خشک و روزه بپردازد و اگر بیماری پیشرفت داشته باشد باید مسهل ملایمی پس از استعمال منضج استعمال شود. این نوع بیماریها معمولا دیر درمان میشوند.

4-علایم چیرگی سودا و فساد آن :

سیاهی زبان، ترشی و بدمزگی دهان، تغییر رنگ و تیرگی چشم وچهره، زیادی فکر، بی تابی، اندوه، ترس بیمورد، کم خوابی، خشکی بینی و دهان، خشونت و زبری پوست، کمی عرق، بدبویی نفس، چروکیدگی چهره، گرفتگی در دهانه معده، پیداشدن لکه های سیاه در بدن، سختی نبض، سفیدی و روانی پیشاب و اینکه قبل از پیدایش این نشانیها انسان دارو و غذای سودا آورخورده باشد. در این هنگام بیمار خوابهای ترسناک، سیاهی، تاریکی و بوی بد در خواب میبیند و بخصوص در نزد پیران و در فصل پاییز این بیماری بیشتر دیده میشود و در نقاط خشک، سرد و کم باران و جاهاییکه در مسیر وزش بادهای جنوبی و غربی وشمالیست نیز این بیماری زیادتر از سایر جاهاست.

این علامات از پیدا شدن بیماریهایی از قبیل پیدا شدن لکه های سیاه و یا سفید، جذام، وسواس، تمام شدن عقل، ورمهای سرطانی، بیماریهای شدید پوستی، واریس و داءالفیل(elephantiasis)، تبهای دو روزه و دردهای مزمن(cronique)خبر میدهد و در این هنگام بیمار باید منضج زیاد بخورد، راه برود و غذای معتدل و مرطوب بخورد.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری ; ۱۱:٠٧ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٠/۱٠/٤
comment نظرات ()