علایم مزاجهای چهارگانه و انتخاب غذا.حجامت.زالو درمانی.

اموزشی و بهداشتی و سلامتی

 

اختلال عاطفى فصلى عبارت از این است که بعضى از بیماران در زمان معینى از سال به طور مکرر به افسردگى مبتلا مى‏گردند. در برخى موارد، این امر بازتاب توقعات اضافى کار و زندگى، روى شخص است. در پاره‏اى موارد چنین عللى در کار نیست و گروهى از پژوهشگران، آن را به تغییرات فصلى، مثل طول تاریکى و کوتاهى روزها نسبت مى‏دهند. هر چند اختلالات عاطفى فصلى با زمان وقوع خود مشخص هستند، گفته مى‏شود بعضى از نشانه‏هاى آن بیشتر از سایر اختلالات عاطفى است که عبارتند از پرخوابى و افزایش اشتها مخصوصا براى مواد قندى.
الگوى شایع شروع افسردگى در پاییز و زمستان و بهبود آن در بهار و تابستان است. این الگو سبب شده که بیمارى به کوتاهى روزها نسبت داده شده و براى معالجه آن، «نوردرمانى» توصیه شود. گزارش داده شده است که سه تا چهار روز پس از آغاز نوردرمانى، آثار بهبود ظاهر مى‏گردد، اما بعد از قطع آن، علایم بیمارى به سرعت برمى‏گردد. معلوم شده است که رویارویى با نور درخشان در ضمن روز به اندازه‏اى مواجهه با نور درخشان شبانگاهى مؤثر مى‏باشد. این موضوع در سبب‏شناسى بیمارى، ابهام ایجاد کرده است.
شمارى از مردم در خلال ماههاى زمستان از نشانه‏هاى افسردگى در رنج و عذابند. این علامت‏ها در طول ایام بهار و تابستان فروکش مى‏کنند. ممکن است چنین حالتى، اختلال عاطفى فصلى (اس‏اى‏دى) باشد. «اس‏اى‏دى»، نابسامانى خُلق و خوى است که با بروز پریشان‏خاطرى همراه بوده و به دگرگونى‏هاى نورى هر فصل مربوط مى‏باشد.
اختلال یاد شده نخستین بار پیش از سال 1224ش ـ 1845م مورد توجه قرار گرفت و تا اوایل دهه 1980 رسما نامى از آن برده نمى‏شد. از آن جایى که نور خورشید بر فعالیت‏هایى همچون چرخه تولیدمثل و زمستان‏خوابى تأثیر مى‏نهد، بنابراین شاید «اس‏اى‏دى» اثر تغییرات نورى فصلى بر انسان‏ها باشد. همچنان که فصل‏ها عوض مى‏شوند، «ساعت داخلى‏زیستى» یا «چرخه شبانه‏روزى» ما نیز تغییر مى‏یابند و این دگرگونى تا حدى به واسطه تغییرات حاصل از الگوهاى آفتاب است.
این وضع سبب مى‏شود که ساعت‏زیستى ما با برنامه‏هاى روزانه‏مان ناهماهنگ گردد. طاقت‏فرساترین ماهها براى مبتلایان به اختلال عاطفى فصلى دو ماه زمستان، اوایل دیماه تا اوایل اسفند است و در این فاصله زمانى جوانان و زنان بیشتر در معرض خطر هستند.

آگاهى‏هایى در باره نشانه‏هاى اختلال عاطفى فصلى

علایم افسردگى که اغلب رخ مى‏نمایند (مانند خور و خواب زیاد و افزایش وزن) در طى ماههاى پاییزى یا زمستانى.
رهایى کامل از چنین افسردگى در بهار و تابستان.
نشانه‏هایى که در دو سال گذشته روى داده، با هیچ نوع بروز فسرده‏دلى غیر فصلى توأم نباشند.
افسردگى فصلى، فزون‏تر از سایر افسردگى‏هاست.
نیاز به مواد قندى و نشاسته‏اى.
علت احتمالى این گونه اختلال
«ملاتونین»، هورمون مربوط به خواب است که از غده صنوبرى (پینه‏آل) واقع در مغز ترشح کرده و به اختلال عاطفى فصلى مربوط مى‏شود. هورمون مزبور که احتمالاً باعث پیدایش نشانه‏هاى بیمارى مى‏گردد، بیشتر در تاریکى تولید مى‏شود. از همین‏رو، وقتى روزها کوتاه‏تر و تیره‏تر مى‏گردند، به همان نسبت بر میزان ترشح هورمون مزبور افزوده مى‏شود.

درمان

ثابت شده است که نوردرمانى یا مداوا با نور درخشان، ترشح «ملاتونین» را فرو مى‏نشاند. گرچه هیچ یافته پژوهشى به دست نیامده است که خاصیت ضد افسردگى روش مورد بحث را قطعا به اثبات رساند، ولى هستند افرادى که به این راهکار درمانى واکنش نشان مى‏دهند. وسیله‏اى که امروزه براى معالجه ناراحتى پیش‏گفته، کاربرد گسترده‏اى دارد، چند چراغ مهتابى سفیدى است که روى بازتاب‏گر فلزى نصب شده و داراى صفحه محافظ پلاستیکى مى‏باشد.
در مورد علایم خفیف مى‏توان گفت که وقت‏گذرانى روزانه در خارج از خانه و یا اتخاذ
تدابیرى جهت بهره‏مندى هر چه بیشتر از آفتاب در خانه و محل کار، شاید مفید باشد. به موجب پژوهش صورت گرفته، یک ساعت پیاده‏روى در زیر آفتاب زمستانى همان قدر براى آدم خاصیت دارد که دو و نیم ساعت در زیر نور روشن مصنوعى بودن.
چنانچه نوردرمانى اثر نکند، امکان دارد یک داروى ضد افسردگى در کاهش یا زدودن نشانه‏هاى اختلال عاطفى فصلى کارگر باشد. احتمال دارد در این میان، عوارض جانبى ناخواسته نیز پدید آیند. در باره علامت‏هایى که به شما عارض شده است، با پزشک و یا متخصص بهداشت روانى، رایزنى کنید.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری ; ٥:٤٩ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٠/٢/٩
comment نظرات ()