علایم مزاجهای چهارگانه و انتخاب غذا.حجامت.زالو درمانی.

اموزشی و بهداشتی و سلامتی

 

 چون حجامت یکی از ارکان بسیار مهم طب اسلامی‌ـ‌سنتی می باشد، در این فرصت به منظور ایجاد انگیزه، ساز و کار تأثیر حجامت و گوشه ای از فوائد حیرت انگیز و اثبات شده آنبا بیانی ساده تقدیم می شود :

   الف) ساز و کار تأثیر حجامت : بطور خلاصه می توان گفت حجامت با 1) پا لایش خون از طریق خارج کردن فضولات و سموم خونکه بر اثر فعل و انفعالات اعضای مختلف بدن، سوخت و سوز مواد غذائی، آلودگیهای آب وهوائی و دَه ها عامل دیگر ایجاد می گردند. 2) پاکسازی جداره رگها و عروقِمنتشره در سطح و اعماق بافتهای بدن از رسوبات. 3) تولید خون تازه از طریق فعال کردن سامانه خونسازی بدن و تزریق آن به چرخه جریان خون بدن ؛ طی فرآیندی شگفت انگیز تمام اعضای بدن را تحت تأثیر قرار میدهد. به عبارت دیگر حجامت با پالایش خون از فضولات و ترکیبات بیماریزا مثل چربی، قند و اورۀ اضافه و پاکسازی رسوبات چسبیده به جدارۀرگها، راه رسیدن خون تازه و تصفیه شده به بافتهای بدن را تسهیل میکند.

   ب) گوشه ای از فوائد حجامت :با توجه به ساز و کار تأثیر حجامت پیشگیری از سکته های مغزی و قلبی، تقو یت سامانه دفاعی بدن و افزایش حافظه از مهمترین فوائد عمومی و اثبات شده حجامت است. به عنوان نمونه بر اساس تحقیقات یک تیم آلمانی به سرپرستی دکتر یوکا سالونن  که گزارش آن در مجله اشپیگل شماره سپتامبر 1992 درج شده است، حجامت با کاهش میزان آهن سرم از سکته های قلبی و مغزی پیشگیری می‌کند.

   ج) شبهات مخالفان حجامت : علی رغم اینکه حدود پانصد حدیث پشتوانه سنت حجامت می باشد و تحقیقات علمی داخل و خارج کشور نیز ثابت کننده فوائد غیر قابل انکار این سنت محمدی است، با این حال با مخالفتهای سرسختانه ای روبروست. هم اینک به دو استدلال مشهور مخالفان که عمده شان از طبقه پزشکان و برخی از مسئوولان شبکه درمانی کشور هستند پاسخ داده می شود :

   شبهه اول: عده ای از مخالفان ضمن اینکه منکر سنّت حجامت و توصیه های معصومین علیهم السلام درباره انجام آن نیستند، معتقدند حجامت هیچ فرقی با خونگیری از ورید ندارد و به مخاطبانشان توصیه میکنند بجای انجام حجامت، به پایگاههای سازمان انتقال خون مراجعه کرده، خون خود را اهداء نمایند.

   پاسخ : این نظریه در صورتی درست است که ثابت شود ترکیبات خون حاصل از حجامت، با ترکیبات خون حاصل از خونگیری وریدی یکسان است. خوشبختانه آزمایشهای متعدد صورت گرفته بر روی خون حجامت و خون وریدی در مراکز متولی حجامت از جمله مؤسّسۀ تحقیقات حجامت ایران، خلاف نظریه مخالفان را اثبات می کند. در این مجال، نتایج یکی از آنها که در درمانگاه حجامت بیمارستان لقمان، با رعایت چارچوبهای علمی یک آزمایش و تحقیق، انجام شده است، با حذف جزئیات غیر ضروری، ارائه می شو د : 

ترکیبات خونی اسید اوریک اوره کلسترول تری گلیسیرید کراتینین قند
خون حجامت 68/7 23/35 35/276 32/231 93/0 09/95
خون ورید 52/6 06/32 94/202 97/161 88/0 09/74

 

همانطور که ملاحظه می شود غلظت ترکیبات خونی، علی الخصوص کلسترول و تری گلیسیرید در خون حجامت، نسبت به خون وریدی که در یک زمان از داوطلبان اخذ شده، بیشتر است. به عبارت دیگر در خونگیری به روش حجامت، فضولات و سموم بیشتری از بدن دفع شده است. علت این اختلاف هر چه که باشد، مهمترین نتیجه ای که از بررسی این آزمایش و آزمایشهای مشابه دیگر به دست می آید این است که خونگیری وریدی با حجامت تفاوت دارد.

   دلیل دیگر: با عنایت به این مطلب که مطابق تجربیات بی شمار، انجام حجامت باعث کاهش حرارت بدن و انجام فصد باعث افزایش حرارت بدن می شود و از طرفی با نظر داشت این نکته که اثرات خونگیری وریدی امروزی نیز تا حدودی مشابه اثرات فصد در طب قدیم است، مشخص می شود خون گیری وریدی بر خلاف حجامت باعث افزایش دمای بدن می شود و این خود دلیل دیگری است بر تفاوت خونگیری وریدی با حجامت.

   آیا انجام حجامت باعث کم خونی می شود ؟ با عنایت به بند های 1 و 3 قسمتِ الفِ بخشِ ششمِ جزوه، بر خلاف تصور عمومی، درصد اعظمی از خون خارج شده از موضع حجامت شامل سموم و فضولات خون است و فقط در صد کمی از آن حاوی ترکیبات مفید خونی است و با توجه به اینکه تولید خون تازه از خواص حجامت است، انجام حجامت باعث بروز کم خونی در حجامت شده نمی‌گردد. به همین علت فرد حجامت شده می تواند بدون نگرانی از ضعف بدنی ناشی از کم خونی و با مراعات جوانب امر، با مراجعه به پا یگاههای انتقال خون، عبادت اهدای خون به بیماران نیازمند را به جای آورد. البته افرادی که به کم خونی شدید مبتلا هستند از اهدای خون خودداری فرمایند ودر صورت تصمیم به حجامت، حتماً با متخصص مربوطه مشورت نمایند.

   شبهه دوم: انجام حجامت باعث ابتلاءِ حجامت شونده به ایدز و هپاتیت وانواع بیماریهای عفونی میشود. همچنین تیغ حجامت باعث قطع وریدها، رشته های عصب و نخاع شده موجب فلج شدن و مرگ حجامت شونده میشود.

   پاسخ: اوّلاً حجامت در مطبهای مورد تأیید وزارت بهداشت، با وسائل یکبار مصرف و تیغ جراحی استریل انجام می شود و وزارت بهداشت نیز از فعالیت مطبهائی که اصول بهداشتی حین انجام حجامت را رعایت نمی کنند جلوگیری می نماید. دوّماً : از مکانهای انجام حجامت در بدن، هیچ رگ و عصب مهمی عبور نمی کند !. ثالثاً : از آنجا که در حجامت، تیغ بیشتر از دو الی پنج میلیمتر بیشتر وارد محل انجام حجامت و از جمله محل حجامت عام یعنی بین دو کتف نمی شود و همچنین فاصله سطح پوست از نخاع بعلت تورم ناشی از بادکشِ حینِ حجامت حدود دو سانتی متر است و از همه مهمتر رشته نخاعی، درون محفظه ای از جنس استخوان است ؛ قطع نخاع بوسیله تیغ کوچک حجامت غیر ممکن و محال است. ثالثاً : اگر انجام حجامت آن هم به تعداد انگشت شمار و با تیغهای استریل و پوست ضد عفونی شده باعث ابتلاءِ حجامت شونده به ایدز و هپاتیت شود، باید بر اساس قواعد عقلی، آن دسته از آقایان که حداقل هفته ای یکبار با تیغهای غیر استریل و آغشته به میکروب، صورت ضدعفونی نشده و آلوده خود را اصلاح می کنند و به کَراّت آن را زخمی می نمایند، مخزن ویروسهای ایدز و هپاتیت باشند و با توجه به اینکه حسْبِ مشاهدات میدانی جمعیت این گروه از آقایان در کشور بالغ بر چندین میلیون نفر است و با امعان نظر به روشهای انتقال ویروس ایدز، باید در ایرانِ هفتاد میلیونی حداقل سی میلیون نفر ایدزی وجود داشته باشد.!

   از آنجائیکه چندی پیش یکی از مسئوولان درمانی، متقاضی صدور حکم حکومتی، برای ممنوعیت حجامت در کشور شده بود، در این قسمت از بحث بی مناسبت نیست فتوای تنها شخصیت حقوقی مجاز به صدور حکم حکومتی(مقام معظم رهبری) درج شود. ایشان در جواب استفتائی که حکم انجام حجامت سئوال شده است، مرقوم فرموده اند: « مانع ندارد.»30

   در انتهای این گفتار برای اطمینانِ خاطرِ بیشتر از بی خطر بودن حجامت، فرازی از اظهارات دکتر پولاک پزشک مخصوص ناصر الدین شاه مندرج در کتاب خود به نام ایران و ایرانیان را می آوریم با تذکر این نکته که در زمان حضور ایشان در ایران نه از استریلیزاسیون و بتادین خبری بوده و نه از تیغهای ضد عفونی شده جراحی : «… دراینجا ناگزیر از اعتراف به این مطلبم که من جز دو مورد هیچ عاقبت زیانباری از حجامت در 39 سال اقامت خود در ایران ندیدم و در این دو مورد هم زخم حجامت تبدیل به ورم شده بود و دلاک را متهم می کردند که چاقوی کثیف به کار برده است.» 

   د) اهمّ مراقبتها و اعمال قبل، ‌حین و بعد از حجامت :

تذکر: رعایت اغلب توصیه های این بند موجب تأثیر بهتر حجامت شده و از مضرات احتمالی آن می کاهد.

   اعمال قبل از حجامت :

  • اگر فشار خونتان پائین است 2 الی 3 روز مانده به انجام حجامت مایعات بیشتری مثل شربت عسل و شربت نبات استفاده نمایید تا فشارتان در روز حجامت مناسب باشد. البته با گوشه چشمی به اصل مادر درج شده در بخش پنجم جزوه.
  • 12 ساعت قبل از حجامت از خوردن ماهی و تخم مرغ خودداری فرمائید.
  • 24 ساعت قبل از حجامت از آمیزش جنسی پرهیز شود.

ـ2 الی 3 ساعت قبل از حجامت غذای کافی ( نه زیاد، نه کم ) میل فرمائید. چون هنگام حجامت معده نباید پر یا خالی باشد.

   اعمال حین حجامت : خواند دعای وارده که در بیشترمطبهای حجامت موجود است، خواند آیه الکرسی و فرستادن صلوات بر محمد و آل محمد

   اعمال بعد از حجامت :

  • 12ساعت بعد از حجامت، مجاز به شستشوی محل زخم حجامت می باشید. در این فاصله مطابق فتوای مقام معظم رهبری ‌خواندن نماز با خون حجامت به شرطی که موضع حجامت بیش از حد آلوده ( خونی ) نشده باشد، بلا مانع است. بدیهی است کسانی که از مرجعی به جز ایشان تقلید می کنند، باید طبق فتوای مرجع تقلیدِ خود عمل نمایند.
  • تا 3 ساعت، از خوردن نمک و اغذیه نمک دار و همچنین خوردن مواد دارای چربی از قبیل گوشت، کره، ماست، ‌تخم مرغ خودداری فرمائید. در صورت امکان انار یا شربت عسل میل فرمائید.
  • تا 24 ساعت، از فعالیت شدید بدنی و کار سنگین خودداری فرمائید تا زخم موضع حجامت، درزمان کوتاهتری ترمیم شود.

چند نکته:

ـ خانمها در ایام عادت ماهیانه (ایام حیض) از انجام حجامت خودداری فرمایند.

  • در ایام ابری و طوفانی بهتر است حجامت انجام نشود.
  • بنا به فرمایش معصومین علیهم السلام، روز جمعه، حجامت کردن ممنوع است.
  • بهترین فصل برای انجام حجامت، به ترتیب : بهار ـ پائیز ـ تابستان و زمستان است.
  • هفتم حزیران ماه رومی (تقریباً معادل ماه خرداد) بهترین روز انجام حجامت در سال است. تقویمهای نجومی ساده ترین راه جهت تطبیق ماههای رومی با ماههای شمسی است.
  • در روایات، بیشترین تأکید برای انجام حجامت روزهای هفدهم، نوزدهم، بیست و یکم و همچنین دوازدهم تا پانزدهم ماههای قمری است.
  • روز پنج شنبه بهترین روز انجام حجامت در طول هفته است.
  • بهترین ساعت انجام حجامت، ساعت دوم و سوم روز یعنی دو یا سه ساعت پس از طلوع آفتاب.

 

   + فرزانه (ربابه)دریاباری ; ۱:٥٩ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٠/٦/۱۸
comment نظرات ()