علایم مزاجهای چهارگانه و انتخاب غذا.حجامت.زالو درمانی.

اموزشی و بهداشتی و سلامتی

 

مایعات بدن دارای مقداری اسید و باز هستند که به طور طبیعی با هم متعادل می باشند و نسبتشان ثابت نگه داشته می شود اگر این غلظت اسید و باز نامتعادل شود باعث آسیب به سلول و اختلال در عملکرد سلول می شود. اسید به ماده ای گفته  می شود که بتواندH+از دست بدهد و هر چه بیشترH+آزاد کند قوی تر می باشد روزانه مقدار زیادی اسید از پروسه های متابولیسم و هضم تولید می شود که اسیدی که در اثر متابولیسم تولید می شود که اسیدی که در اثر متابولیسم تولید میشود می تواند فرار یا غیرفرار باشد.

انواع اسید:فرار و غیرفرار

اسید فرار:به اسیدهایی گفته می شود که به صورت گاز از بدن آزاد می شوند.H2CO3 اسید فرار اولیه ای است که به شکل CO2از بدن خارج می شود.

اسید غیرفرار:اسیدهایی که در اثر متابولیسم بوجود می آیند و به شکل CO2از بدن خارج نمی شوند بلکه توسط کلیه ها دفع می شوند.منابع این اسیدها عبارت اند از: کیتو اسیدها،مواد غذایی دریافتی و اسید لاکتیک

ارگانهای موثر در تنظیمPH:کلیه ها و ریه

بدن به منظور برقراری تعادل بین اسید و باز می بایست اسیدهای فرار و غیرفرار را دفع کند که برای این کار از دو ارگان کلیه و ریه استفاده می کند.

نقش ریه در تنظیمPHخون:H2CO3اسیدفراری است که توسط پروسه ی آلوئولی به صورت گاز CO2از ریه ها خارج می شود.برای تثبیت وضعیت نرمال در بدن رزانه میزان 25000 میلی مول انیدریک کربونیک که در نتیجه متابولیسم هوازی ترکیبات آلی تولید می گردند را دفع    می کند.

نقش کلیه در تثبیتPHخون:کلیه ها با دفع روزانه40-80 میلی مول یون هیدروژن نقش مهمی در حفظ توازن اسید و باز دارند.

اسیدوز(اسیدمی):اگر به دلایلی تعداد اسید و باز بر هم بخورد یعنی نسبت باز به اسید =PHکه میزان 20به1است تغییر کند اخلالاتی در بدن رخ می دهد.اگر این میزان تغییر در مقدارHCO3-باشد به شکلی که کاهش یابد باعث کاهش در میزانPHنیز میشود که در اینجا اسیدمی یا اسیدوز رخ می دهد که میتواند به2علت باشد:

1)کاهشPHبه کمتر از35/7در اثر انباشته شدنCO2در بدن ناشی می شود که نتیجه آن اسیدوز تنفسی است.

2)اسیدمی می تواند در اثر تجمع اسید غیرفرار ویا کاهشHCO3-باشد که باعث کاهش اولیه در میزانCO2  می شود که اسیدوز متابولیک نامیده میشود.

اسیدوز متابولیک:اختلالی که در آن ناهنجاری اولیه منعکس کننده تغییر در غلظتHCO3-است که مقدار آن به کمتر ازmeq/L22برسد به عنوان اختلال اسید و باز متابولیک محسوب می شود که این اختلالات2دسته اند:1.نوع ساده:در آن اختلال اولیه منفرد وجود دارد و باعث برهم خوردن میزانHCO3-شده است.

2.نوع مخلوط:در این نوع اختلال دو یا چند اختلال به طور همزمان باعث ایجاد اسیدوز می شود.

علل بروز اسیدوز متابولیک:1.هایپر تیروئیدیسم2.حبس شدن اسید به واسطه استفاده از روشهای متابولیک غیر طبیعی یا ناقص مثل کیتو اسیدوز دیابتی،کیتو اسیدوز الکلی،کیتو اسیدوز ناشی از گرسنگی3.حبس شدن اسید به دلیل اختلال در تخلیه اسید از بدن،در اثر نارسایی الیگوریک کلیه4.احتباس اسید بواسطه خوردن مواد اسیدی یا مواد سازنده اسید مثل اسپرین،متانول،اسید بوریک

در موارد بالا بدن برای محافظت از خود در مقابل تجمع اسیدهای غیر فرار از بازHCO3-به منظور افزایشPHو رسیدن به حد طبیعی استفاده می کند که در اینجا سطح خونیHCO3-کاهش یافته در نتیجه باعث ایجاد اسیدوز متابولیک می شود.

برخی حالات اختصاصی که موجب اسیدوز متابولیک می شود:

اسهال:در این حالت علت،دفع مقادیر بی کربنات سدیم به داخل مدفوع است.ترشحات لوله گوارش به طور طبیعی محتوی مقادیر زیادی بی کربنات است که با دفع مدفوع به شکل اسهال این مقادیر هم دفع می شود.

استفراغ:محتویات معده به تنهایی موجب از دست رفتن اسید و تمایل به ایجاد آلکالوز می شود.زیرا ترشحات معده بسیار اسیدی هستند امّااستفراغ مقادیر زیادی محتویات قسمت های عمقی تر در لوله ی گوارش را نیزتخلیه می کند که همین امر منجر به از دست رفتن بی کربنات و در نتیجه اسیدوز متابولیک شده است.

دیابت شیرین:این نوع دیابت در اثر فقدان ترشح انسولین از لوزالمعده بوجود می آید که به نوبه خود از استفاده طبیعی از گلوکز برای متابولیسم جلوگیری می کند.در عوض مقادیری از چربی ها به استواستیک تجزیه شده واین اسید به جای گلوکز توسط بافت ها برای تأمین انرژی متابولیزه می شود.در دیابت شیرین شدید میزان استواستیک بالا رفته و می تواند منجر به ایجاد اسیدوز متابولیک شود.

علائم کلینیکی:سردرد،سستی،تهوع،استفراغ،دردهای شکمی،افت فشار خون و تغییر سطح هوشیاری

در بیماران مبتلا به اسیدوز متابولیک شدید تمام اعضای عضلانی(ازجمله قلب)دچار اشکال شده و فشار خون افت     می کند.عروق ریوی تنگ شده که در نتیجه آن بطن راست تحت فشار قرار می گیرد و نیز کاهش سطح هوشیاری که می تواند منجر ب کما شود.افزایش غلظت یون های هیدروژن اغلب در ارتباط با افزایش یون های پتاسیم است که در اثر افزایش پتاسیم در نوار قلب موجTقله دار شده و کمپلکسQRS پهن    می شود.

 

 

جبران تنفسی

اسیدمی متابولیک

     نرمال

    

   

7/36-7/44

             PH                         

 

35-45mmHg

35-45mmHg

PaCO

   

21-28mmol/L

Actual HCO3

   

21-27mmol/L

Standard HCO3

­­­

جبران اسیدوز متابولیک:

برای جبران اسیدوز متابولیک2راه وجود دارد:

1)جبران تنفسی              2)جبران متابولیک

1)جبران تنفسی:ریه ها با افزایش تعداد و عمق نفس ها باعث کاهشPaCO2ودفع بیشتر CO2 می شود که این افت PaCO2باعث شکسته شدن H2CO3به CO2و H2Oمی شود بنابراین H2CO3 کاهش می یابد و این امر منجر می شود که بیکربنات قابل دسترس با یونهای هیدروژن آزاد واکنش می دهد . در این جا کاهش میزان بی کربنات کم و در حدود mmol/L است ولی کاهش در تعداد یونها هیدروژن که حاصل این ارتباط است روی PH اثر کرده و باعث بازگشت آن به میزان طبیعی میشود از آنجا که این جبران توسط سیستم تنفسی اعمال می شود به آن جبران تنفسی می گویند که بین 12 تا 24 ساعت طول  می کشد .

2)جبران متابولیک:اگر کلید علت اولیه اسیدوز متابولیک نباشد می تواند با دفع بار اضافی اسید از همان روندی که در اسیدوز تنفسی اعمال می کند،عمل می کند به عبارت دیگر جبران متابولیک اسیدوز متابولیک صورت میگیرد . در اینجا کلیه ها بیشتر یون هیدروژن را دفع و سبب مهار دفع بیکربنات از طریق ادرار می گردند ودرنتیجه باعث می شوند که بیکربنات بیشتربا اسید های بدن واکنش می دهند که با این احتباس غلظت بیکربنات در پلاسما،PH افزایش یافته و به میزان طبیعی نزدیک می شود متعاقبا تحریک مراکز تنفسی کاهش یافته، اجازه می دهد که این تنفس آهسته شده وPaCO2  کمی افزایش یابد . این جبران متابولیک 2-5 روز طول می کشد تا به حداکثر کارایی خود برسد

   + فرزانه (ربابه)دریاباری ; ۱٢:٠۱ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٠/۱٢/۱
comment نظرات ()