علایم مزاجهای چهارگانه و انتخاب غذا.حجامت.زالو درمانی.

اموزشی و بهداشتی و سلامتی

 

رنگ چشم :‌ روشن بوده از میشی روشن تا رنگ آبی رنگ اسکلرا سفید کمرنگ و بی¬حال می¬باشد .
رنگ لبها : روشن بوده و خیلی کم قرمز می¬شود (قرمز کمرنگ) .
رنگ پشت ناخن :‌ سفید بی¬رنگ بوده و با فشار به پشت ناخن قرمز رنگ نمی¬شود .
استخوان¬بندی :‌ از متوسط تا چاق بسته به شدت بلغم متفاوت است معمولاً نازک¬تر و نرم شده و منافذ ریز می¬شود . پوست در لمس سرد است و حرارت کمی دارد البته بسته به شدت بلغم حرارت و سردی پوست متغییر است و در سرتاسر بدن این سردی وجود دارد و پوست مرطوب ، نرم و سرد می¬باشد .
پراکندگی موی بدن :‌ پراکندگی مو محدود است و خیلی کم و اگر باشد کرکی و در رنگ روشن و خیلی نازک هر چه سطح رطوبت بدن بیشتر شد بدن کم¬ موتر می¬شود (مانند اطفال) بنابراین اگر بدن کاملاً بی¬مو بود سطح رطوبت زیاد است .
رنگ موی سر معمولاً خرمایی روشن ، و یا بور می¬باشد ، موها لخت و صافشانه¬ها درشت و کمر ، باسن و ران (اندام میانی) درست¬تر می¬شود گوشت بدن نرم و شل بوده (البته بلغمی باریک نیز داریم که افرادی هستند که کم خون ضعیف دارند و پوست روشن دارند) و عضلانی نیست . شکم بزرگ و دارای پیه و چربی است .
عروق :‌ برجستگی عروق ندارند و رگهای پنهان و غیر آشکار دارند .
گرمی و حرارت دست و پا :‌ دست و پا سرد بوده و حرارت کمی دارد .
دستگاه گوارش : تمایل به ترش ندارند و بیشتر مایل به شیرینی¬ها هستند . همچنین تمایل به غذاهای سرد مزاج نداشته و غذاها گرم مزاج را بیشتر دوست دارند . دهان بی¬مزه بوده و رطوبت دهان زیاد است و دچار آب ریزش از دهان
می¬باشند بخصوص شبها آب از دهان جاری می¬شود . اگر رطوبت بیشتر شود حجم زبان بزرگ¬تر می¬شود . اشتهای زیاد داشته و خوراک زیاد می¬خورند توان هضم غذا در معده بعلت سردی معده کم بوده و دچار نفخ شکم ، آروغ و گاهی یبوست می¬شوند.
نفخ معده در این افراد بعلت سردی معده است (معده برای اینکه بتواند غذا را هضم کند نیاز به گرمی و حرارت دارد . این افراد با خوردن میوه ، غذاهای سرد مزاج یا غذاهای نفاخ (مثل آش و حبوبات) دچار احساس ورم و پری معده می¬شوند که گاه با درد همراه است . اشتهای زیاد داشته و تحمل گرسنگی را ندارند هر چه مزاج گرمتر باشد مانند صفراوی¬ها در موقع گرسنگی چربیها را آزاد کرده و بعنوان سوخت استفاده می¬کنند به همین دلیل تحم گرسنگی را دارند و همچنین چون چربی¬ها را در بدن می¬سوزانند چاق نمی¬شوند ولی افراد بلغمی بعلت سردی در بدن نمی¬توانند چربی¬ها را بسوزانند و در موقع گرسنگی بی¬تاب شده و تحمل خود را از دست داده و باید فوراً چیزی بخورند تا قند خونشان بالا برود . چون بعلت سردی قادر به سوخت و ساز چربی نیستند با کمترین میزان مصرف چربی در بدن ذخیره شده و چاق می¬شوند .
نبض : ضعیف است و گاهی به زحمت لمس می¬شود .
خواب : زیاد می¬خوابند و خواب آلودگی دارند ولی خواب سبک است و وارد خواب عمیق نمی¬شوند به این خاطر خستگی بدنشان رفع نمی¬شود و وقتی بیدار می¬شوند خسته و کوفته و بداخلاق هستند و با حرکت کردن و کار کردن چون بدن گرم می¬شود حالشان بهتر می¬شود ، در مهمانی¬ها ، مسافرت¬ها ، رقصیدن¬ها بعلت حرکت و گرمی که می¬گیرند حالشان بهتر و سرحال¬تر هستند . درد بلغمی¬ها معمولاً در ابتدای حرکت بیشتر است بعلت خشکی بدن به همین علت میل زیادی به تحرک ندارند ولی بعد از مدتی کار و فعالیت که بدنشان گرم شد احساس راحتی کرده و فعالیتشان ‌را ادامه می¬دهند ولی بعد از استراحت دوباره بدن خشک شده و دردها بر می¬گردد .
روان : در مزاج بلغم بعلت سردی تمایلات به علوم عقلی و ریاضیات بیشتر می¬گردد . این افراد چون اهل ریسک نیستند بسیار منطقی و عاقل هستند و برای تمامی کارهایشان حساب و کتاب مشخص دارند و بلند پروازی بی¬منطق ندارند ، میانه¬رو و محتاط می¬باشند اهل تجارت می¬باشند و در این کار نیز موفق هستند چون کارهایشان را دقیق و حساب شده انجام می¬دهند در کارها خیلی منظم و دقیق هستند و حسابگرهای بسیار خوبی می¬باشند .
حرکات آرام و تندی دارند و گذشته¬نگر می¬باشند . درون¬گرا ، خودخور و منفی¬باف می¬باشند . افکار منفی زیاد آزارشان می¬دهد و در انجام کارها به نکات منفی بیشتر اهمیت می¬دهند و در برخورد با افراد نکات منفی آنها را بیشتر در ذهن خود می¬آورند مثلاً اگر کسی 100 کار خوب برای آنها انجام داده و یکبار کار خطایی انجام داده فقط آن کار خطا را بیاد می¬آورند اهل سازش هستند و از دیگران تأثیر می¬پذیرند .
بعلت سردی که در روان می¬باشد مستعد به افسردگی می¬باشند و کینه¬توز می¬باشند و همچنین مستعد به فراموشی و کند ذهنی .
بلغمی¬ها نیازمند به صحبت هستند و با صحبت گرمی روانشان بیشتر می¬شود و انرژی می¬گیرند تحمل سرما را ندارند و در فصل بهار و زمستان حالشان بد می¬شود .
فعالیت جنسی :‌ میل جنسی کم و توان جنسی نیز کم می¬باشد .
سردی و رطوبت باعث تند شدن حرکات و کاهش بلند پروازی ، افکار منفی ، علوم عقلانی و نظم و انضباط می¬شود .
علائمی که برای مزاج گفته می¬شود بطور کلی است و اینطور نیست که کسی تمام این علائم را داشته و ممکن است فقط چند تا از این علائم وجود داشته باشد . بنابراین در تشخیص مزاج به این نکته باید توجه داشته باشیم و همچنین ممکن است مزاج ترکیبی و مخلوطی از چند مزاج با هم وجود داشته باشد .
شناخت مزاج بلغم از اهمیت ویژه¬ای برخوردار است چون اکثر بیماریها و بیمارانی که به ما مراجعه می¬نمایند مزاج بلغم یا غلبه بلغم دارند .
درمان مزاج بلغم مشکل¬تر و طولانی¬تر می¬باشد (مزاج¬های گرم خیلی راحت¬تر و سریع¬تر به درمان جواب می¬دهند) .
با افزایش سن بلغم در بدن بیشتر شده و بیماریهای بلغمی بیشتر می¬شود .
مزاج¬های دیگر با حجامت درمان خوبی می¬گیرند ولی بلغمی¬ها به حجامت سخت جواب می¬دهند و در مواردی بدتر
می¬شوند (البته بلغم دارای درجاتی است که 4 مرحله ذکر می¬شود مراحل اولیه و بالینی حجامت مشکل ندارد و باعث بهبود بیماریشان می¬شود ولی درجات بالا ابتدا باید مزاج را گرم کرد و بعداً حجامت انجام داد) .
بیماریهای ناشی از غلبه بلغم
مو: افزایش بلغم در مو بصورت سفید شدن مو تظاهر می¬کند .
پوست : یک نوع بلغم بشکل لزج می¬باشد مانند سفیده تخم¬مرغ که اگر در پوست رسوب کرد به آن برس (Vetiligo) گفته می¬شود .
اگر بلغم در پوست از یک حد بیشتر شد (معمولاً در اندام انتهایی دست و پا ایجاد می¬شود ایجاد قسمتهای بلغمی (شبیه کیست¬های چربی) می¬کند و اگر بلغم بیشتر متبلور یافت و سفد شد، شکل استخوان به خود می¬گیرد مانند آب که یخ می¬زند . مانند خار پاشنه پا که تبلور بلغم سفت شده است که درمان، آن داروهای بلغم زداست که یکی از بهترین داروها اسفند می باشد که گرم و خشک می باشد و بلغم زدا و سودا زدای قوی می باشد.
مفاصل: مفاصل برای کارکرد خود نیاز به بلغم دارند. آب بین مفاصل و مایع لزج بین آنها بلغم است که باعث نرم و بهتر کار کردن مفاصل می شود. اگر بلغم از حد طبیعی خود بیشتر شد ورم می کند و اگر این بلغم در اندام تحتانی و در زانو ایجاد شود باعث ایجاد آرتریت می شود در معاینه پوست زانو سرد می باشد و متورم است و گاهی در زانو آب جمع می شود که بعضی از پزشکان این آب را می کشند و تخلیه می کنند. ولی بعد از مدتی مجددا در زانو آب جمع می شود این آب همان بلغم است که در زانو افتاده و ایجاد درد و ورم می کند این بیماران با مصرف غذاهای سرد مزاج و یا با مصرف ترشیجات دردشان تشدید پیدا کرده و با مصرف غذاهای گرم مزاج بهتر می شوند در هوای سرد یا تماس با آب سرد، یا محیط های مرطوب مانند نشستن در چمن یا محلهای خیس و مرطوب دردشان افزایش پیدا کرده و با گرم کردن پا درد بهبود پیدا می کند.
در x-ray این افراد فاصله بین مفاصل ایجاد شده.
اگر بلغم بیشتر شده و در تمام مفاصل دست، پا، کتف منتشر شد تبدیل به روماتیسم می شود.
گفتیم که بلغم محلی برای ذخیره شدن ندارد و در تمام بدن در جریان است اگر این بلغم بیش از اندازه باشد در تمام بدن منتشر می گردد و تمام بدن درد می گیرد اگر در کسی بلغم بیشتر شد درد مهاجر ایجاد می کند چون بلغم در بدن می چرخد و هر جا ساکن شد همانجا درد می کند بنابراین انتشار این نوع بلغم در هر قسمت از بدن درد همان قسمت را بوجود می آورد چه در مفصل و چه در عضلات. این بیماران مراجعات متعدد و مکرر به پزشکان مختلف دارند و انواع و اقسام آزمایشات، Scanها و x-ray دارند که تمامی آنها خوب است و تمام پزشکانی که به آنها مراجعه کرده¬اند می¬گویند شما سالم هستید و بیماری ندارید ولی بیمار همچنان از درد رنج می برد و داروهایی که به آنها داده می شود مسکن بوده و درد را بطور موقت تسکین داده و چون درمان اساسی انجام نشده درد دوباره برگشت پیدا می کند. و در نهایت به این بیماران گفته می شود که درد شما عصبی است و مربوط به اعصابتان می شود و یکسری داروهای اعصاب تجویز می شود که مصرف این داروها دچار ضعف و بی حالی شده و درد نیز درمان پیدا نمی کند و حتی چون بعضی از داروهای اعصاب و روان طبع سرد دارند مانند آمی تریپتیلین درد و
بی حالی را در این افراد تشدید می کند.
در درمان این افراد باید بلغم ناسالم را که بوجود آمده دفع کرد که با انجام حجامت بلغم موضع دفع شده، همچنین باید از مصرف غذاهای سرد مزاج خودداری نمایند و باید از داروها و غذاهای گرم و خشک استفاده نمایند و باید از داروهایی استفاده نمایند که بلغم را نضج داده و پخته و از محلی که رسوب کرده خارج نمایند (مانند خلط سینه که بعد از عفونتها و درمان این عفونت پخته شده و نضج پیدا می کند و از محل کنده شده و بصورت خلط در می آید و توسط سرفه از بدن دفع می شود) بعد از تضج پیدا کردن خلط باید توسط مسهل از بدن دفع گردد.
همچنین باید با مصرف خوراکیهای گرم بلغم را آب کرده و از بدن خارج شود البته مصرف غذاهای گرم مزاج باید به ملایمت باشد. و بدن باید به آهستگی گرم شود.
استفاده از روغن های گرم در این افراد بسیار موثر است و باعث دفع و آب شدن بلغم موجود در مفاصل می شود.
به این افراد باید توصیه استفاده از لباس مناسب، زیرانداز مناسب و محیط زندگی مناسب نمود مثلا کسی که در زیرزمین نمناک زندگی می کند یا در خانه ای زندگی می کند که در و دیوار آن از گچ بوده یا در محیط مرطوب کار
می کند مانند کارگران شهرداری که در فضای سبز کار می کنند محیط خود را اصلاح نموده و از وسایل و تجهیزاتی استفاده کنند که مانع رسیدن رطوبت و سرما به بدن آنها بشود.
حمام های گرم و مرطوب برای سیاتیک و در مفاصل زیانبخش هستند زیرا اخلاط را ذوب کرده و در منافذ و مسامات بدن گسترش می دهند ولی استحمام در آب های گرم معدنی مفید است. بنابراین این افراد باید از زیاد استحمام کردن خودداری نمایند و در حمام زیاد نمانند و بعد از شستشوی بدن وقتی می خواهند از حمام خارج شوند کف تا مچ پا را در زیر آب سرد بگیرند تا بلغم سرد شده و بداخل منافذ و مفاصل رسوب نکند (البته نباید بعد از استفاده از حمام گرم یا بعد از استفاده از سونا یکدفعه وارد آب سرد شد و یا کل بدن را یکدفعه سرد کرد . چون بلغمی که بر اثر گرما رقیق شده و آب گرم دیده یکدفعه سفت و خشک شده و در نقاط مختلف بدن رسوب کرده و ایجاد بیماری می نماید بلکه باید سرما تدریجی به بدن داده شود که بهترین حالت آن گرفتن کف پا زیر آب سرد است تا گرمای اضافی بدن تدریجا گرفته شده و بلغم یکدفعه سرد نشود تا ایجاد بیماری کنند).
در درمان این افراد باید به مسائل روحی آنها نیز توجه داشت و به آنها توصیه های لازم داده می شود و چون افکار منفی، ناامیدی، غم سرد هستند و باعث تشدید بیماری می شود (به کرات در این بیماران می بینیم که می گویند بعد از اتفاق ناراحت کننده ای که برایشان رخ داده پا یا دستشان شروع به درد کردن گرفته است).
سردردهای بلغمی که بیشتر در پشت سر بوده و معمولا با تهوع و استفراغ همراه هستند با مصرف غذاهای سرد مزاج و در شب بدتر می شود و با بالا رفتن سن نیز بهبود پیدا نمی کند و بدتر می شود.
سینوسها: سینوسها بصورت طبیعی باید رطوبت داشته باشند تا هوایی که تنفس می شود مرطوب گردد و اگر این رطوبت از بین برود باعث خشکی و سوزش ناراحت کننده و آزار دهنده می شود.
اگر رطوبت در سینوسها بیشتر شد ایجاد آب ریزش بینی و افزایش ترشحات بینی می کند و اگر باز هم بیشتر شد ایجاد عدم بویایی و عدم تشخیص بوهای مختلف می شود و با افزایش بلغم سینوزیت بوجود می آید.
اگر بلغم بیشتر شد ایجاد پولیپ بینی می کند و باز اگر بلغم بیشتر شد تبلور پیدا کرده و بصورت استخوان در می آید و انحراف بینی بوجود می آورد.
در درمان این افراد علاوه بر درمان سیستمیک باید از بادکش گرم و همچنین حجامت در محل سینوسها و گونه استفاده کرد همچنین از روغن های گرم در اطراف سینوسها، استفاده از قواه هایی که بلغم را ذوب کند مانند استفاده از قواه بازیل که ترکیب اصلی آن روغن سیاهدانه می باشد. استفاده از بخور که بهترین آن بخور سرکه است و استفاده از بوهای گرم افزایش بلغم در دهان و گلو؛ اگر بلغم در گلو افزایش پیدا کند خرناسه ایجاد می کند که معمولا از 25 سالگی با افزایش بلغم در گلو و نای بوجود می¬آید.
افزایش بلغم در لوزه ها باعث بزرگ و متورم شدن لوزها می شود که این بزرگی بعلت افزایش بلغم در لوزه ها است.
در بلغم بعلت رطوبت بیش از حد رشد عضله زیاد می شود و حجیم می گردد.
اگر بلغم در زبان زیاد شد حجم زبان بیشتر شده سنگینی و کندی زبان بوجود می آید، در طفولیت دیر زبان باز
می کنند که این بعلت افزایش بلغم در زبان است که ممکن است مادر غذاهای سردی مزاج خورده و شیرش سرد شده است بنابراین برای درمان این اطفال باید از غذاهای گرم هم به مادر و هم به طفل استفاده کرد.
وقتی بلغم در دهان زیاد شد آب دهان را نمی توانند جمع کنند و آب ریزش دهان دارند بخصوص اگر غذاهای سرد مزاج مصرف کرده باشند آب ریزش بیشتر می شود.
اگر این بلغم بصورت لزج در عضلات زبان جای گرفت لکنت زبان سرد پدید می آید که در این نوع لکنت زبان روی حروف خاصی نمی توانند تمرکز پیدا کنند وقتی که سردی مزاج بیشتر شد یا غذاهای سرد مزاج مصرف کرده لکنت ایجاد می شود و زمانی که سردی کمتر شده و مزاج زبان معتدل گردید خوب صحبت می کنند.
هر گاه در نای میزان رطوبت بیشتر شد صدا زیر می شود و هر گاه گرمی زیاد شد صدا بم می گردد. در بچه ها و زنان بعلت رطوبت بیشتر صدا زیر است ولی در مردان بعلت گرمی بیشتر صدا کلفت تر می شود.
اندام گوارش: معده برای اینکه بتواند غذا را هضم کند نیاز به گرمی و حرارت دارد.
حال اگر معده سرد شد اول آروغ ایجاد می شود و گاهی ایجاد رفلاکس (ترش کردن) می شود با بیشتر شدن سردی تهوع بوجود می آید که این تهوع بعد از مصرف غذاهای سرد مزاج بیشتر شده. تهوع و استفراغ واکنش طبیعی بدن برای دفع مواد اضافی است (برای دفع بلغم و صفرا این اتفاق می افتد) و این گونه تهوع نباید کنترل شود و کمک کرد تا دفع شود.
اگر سردی و رطوبت بیشتر شد نفخ و گاز پدید می آید بخصوص بعد از مصرف غذاهای سرد مزاج دفع بی اختیار گاز ناشی از سردی معده و روده است و هر چه گاز بیشتر دفع شود سردی بیشتر است (هر چه گرمتر باشد میزان تولید گاز کمتر می باشد).
اگر بلغم در معده زیاد شد ایجاد بوی بد دهان می کند (البته بوی دهان 3علت دارد 1-ریزش ترشحات سینوسها
2- فضای دهان، خرابی دندان و لثه و… 3- اختلال در عملکرد گوارش)
دیر هضم شدن غذا ناشی از افزایش سردی معده است.
مثانه:
وقتی میزان بلغم اضافه شد ظرف نگاه دارنده ادرار شل می¬شود و مثانه توانایی نگه داشتن ادرار را ندارد در نتیجه مکرر ادرار ریزی ادرار بدون اختیار، ادرار شبانگاهی و شب ادراری بوجود می¬آید که نشان دهنده افزایش بلغم است اگر سردی در غده پروستات بیشتر شد باعث ورم می¬شود و BPH را بوجود می¬آید که با گرمی بلغم لزج ذوب شده و غده لاغر می¬شود حجامت گرم دیسک مثانه مصرف (سیاهدانه و عسل) استفاده از روغن گرم موضعی مانند روغن کنجد، زنجبیل باعث گرم شدن پروستات و در نتیجه کاهش وزن و کوچک شدن آن می¬شود.
در دستگاه تناسلی اگر بلغم افزایش پیدا کرد باعث سردی تناسل می¬شود.
رحم: وقتی سردی افزایش پیدا کرد میزان ریزش دوران پریود زیاد میشود hypermenorrhea ایجاد میشود که نشان دهنده سردی و بلغم رحم است.
هنگامی که رحم سرد باشد استعداد ابتلا به بیمایهای عفونی بیشتر شده و با اندک تغییر آب و هوا، تغییر آب

   + فرزانه (ربابه)دریاباری ; ۱٠:٤٤ ‎ق.ظ ; ۱۳٩٠/۱٢/۳
comment نظرات ()