علایم مزاجهای چهارگانه و انتخاب غذا.حجامت.زالو درمانی.

اموزشی و بهداشتی و سلامتی

 

مزاجتان سرد است یا گرم؟ «مزاج به کیفیت متشابه حاصل از ترکیب و امتزاج عناصر گفته می‌شود.» مثلاً اگر آب (سرد و تر) و خاک (سرد و خشک) را با هم مخلوط کنند تا کاملاً درهم‌ آمیخته شوند به شکلی که قدرت دسترسی به هرکدام به‌تنهایی وجود نداشته باشد، ترکیب جدید، سرد و از نظر رطوبت، خنثی (معتدل) خواهد بود. در جهان آفرینش بی‌نهایت مزاج داریم زیرا درصد آمیختن عناصر رابعه با هم متفاوت است. مزاج‌ها به‌طورکلی به دو نوع معتدل و غیرمعتدل و برحسب شرایط فصلی، مکان زندگی، سن و جنس افراد، ذاتی یا اکتسابی بودن و… دسته‌بندی می‌شوند. در افراد با مزاج گرم و خشک، عنصر آتشی زیاد است. این افراد بیش‌فعال و پرتحرک‌اند و زود عصبانی می‌شوند. مصرف موادی مانند کاکائو و چیپس که عنصر آتش زیادی دارند موجب جنب‌وجوش فراوان، خشکی پوست و دهان و عطش زیاد در این افراد می‌شود. در افراد با مزاج گرم و تر، عنصر هوایی در آنها زیاد است. این افراد در بهار و با افزایش گرما و رطوبت بسیار می‌خوابند. در افراد با مزاج سرد و تر، عنصر آب در وجودشان زیاد است و حرکت کُند دارند. افراد بسیار آرامی‌اند. و در نهایت در افراد با مزاج سرد و خشک، عنصر خاک در آنها زیاد است و افرادی یُبس با عقایدی خشک‌اند. همان‌طور که گفته شد، مزاج افراد در دوره‌های سنی متفاوت است. در سنین رشد (تولد تا 30 سال) مزاج افراد گرم و تر، در سنین شباب (30 تا 40 سال) مزاج افراد گرم و خشک، در سنین کهولت (40 تا 60 سال) مزاج سرد و خشک و در سنین شیخونیت (سنین بالای 60 سال) مزاج افراد سرد و تر است. بر این اساس، افرادی که به‌طور ژنتیکی مزاج سرد و خشک دارند در سنین کهولت و انحطاط علایم شدیدتری بروز می‌دهند، درحالی‌که در سن نمو وضعیت متعادل‌تری دارند. برعکس، افراد با مزاج گرم و تر در سنین بالا به اعتدال نزدیک‌ترند. می‌توانید تفسیر کنید که چرا باید برای تسریع رشد یک کودک به او غذاهای معتدلی مانند نان و گندم و گوشت بدهیم و مصرف مثلاً کاکائو که باعث افزایش خشکی می‌شود مضر است. فصول نیز روی بدن انسان تأثیر می‌گذارند. فصل بهار گرم و تر است. در این فصل افرادی که مزاج گرم و تر دارند، خصوصاً اگر در سنین رشد و نمو باشند، مشکلات بیشتری پیدا خواهند کرد. تابستان فصل گرم و خشک است. در این فصل اوج بیماری افراد با مزاج گرم و خشک است که در سنین شباب‌اند و فعالیت زیادی دارند. فصل پاییز سرد و خشک است. این فصل اوج بیماری‌های پوستی و اگزما و ترک لب‌هاست. حتی بیماری‌های روانی در این فصل شیوع بیشتری می‌یابند. بهتر است در این فصل غذاهای گرم و مرطوب استفاده شود. در زمستان مزاج سرد و تر است. یعنی اوج شیوع بیماری‌های مفصلی است. در نتیجه افراد بالای 50 سال بخصوص زنان که مزاج سرد و تر دارند، در این فصل بیشتر از بیماری‌های مفصلی رنج می‌برند. براساس باورهای طب سنتی ایران، در فصل تابستان بیماری افراد با مزاج گرم و خشک بدتر می‌شود و بهتر است این افراد در فصول گرم به مناطق با هوای خنک و مرطوب مسافرت کنند. برعکس، افراد با مزاج سرد و تر در زمستان دچار بیماری‌های مفصلی و پوستی می‌شوند و بهتر است در صورت امکان به مناطق گرم بروند تا سلامت خود را حفظ کنند.

 

گرمی بخوریم یا سردی؟ غذاها اهمیت خاصی در حفظ سلامتی انسان‌ها دارند. انسان‌ها با یکدیگر تفاوت‌های مزاجی دارند، در نتیجه برای هر فرد تدبیر غذایی مناسب و منحصربه‌فردی باید در نظر گرفته شود. طبق اعتقادات طب سنتی ایران، غذاها علاوه بر اعضای بدن، بر روان و روح افراد هم تأثیرگذار است. بنابراین افراد باید در آنچه برای خوردن و آشامیدن انتخاب می‌کنند دقت کنند تا تعادل مزاجی‌شان برهم نخورد. در ادامه، به چند توصیة تغذیه‌ای طب سنتی ایران توجه کنید. 1. نان طبیعی سرشار از پروتئین و ویتامین‌ها و غذایی کامل است. نان یکی از موادی است که برای سلامتی ضروری است ولی امروزه با روش‌های ناصحیح نان را پخت می‌کنند. نان سنگک بهترین نوع نان است. 2. هضم تخم‌مرغ نیمرو، در مقایسه با انواع دیگر آن، سخت‌تر است. 3. بسیاری از لکه‌های تیرة پوست ناشی از گوشت گاو و فراورده‌های آن مثل سوسیس و کالباس است. 4. بهترین گوشت برای انسان گوشت گوسفند است. گوشت سردست بهتر از گوشت ران است. گوشت گاو ممکن است باعث اختلالات خواب، ضایعات پوستی و کاهش تمرکز شود. 5. شلغم برای کاهش وزن مناسب است، زیرا شکم را پر می‌کند. همچنین بهترین داروی زمستان است. 6. پیاز غذای خوبی است ولی نقش دارویی آن غلبه دارد. بنابراین نباید در مصرف آن زیاده‌روی کرد. پیاز ضدباکتری و رقیق‌کنندة خون است ولی مصرف زیادش حافظه را کم می‌کند. 7. کلم داروی خوبی برای بعضی دردهای مفصلی است. 8. عرق زیره در کسی که سردی و تری بر او غلبه می‌کند و اشتهایش به‌شدت زیاد است کاربرد دارد. عرق زیره باید نیم ساعت قبل از غذا مصرف شود. این ماده مزاج فرد را به گرم تغییر داده و اشتهایش را کم می‌کند. البته باید همزمان فعالیت بدنی خود را افزایش دهید تا وزن اضافی خود را هم کم کند. 9. اگر خشکی و گرما بر مغز غلبه کند، فرد دچار بی‌خوابی و پرفعالیتی می‌شود و در رختخواب دیر به خواب می‌رود. این افراد باید غذاهایی که رطوبت را افزایش می‌دهند مانند کاهو، گشنیز، ماء‌الشعیر و خاکشیر بیشتر مصرف کنند تا خوابشان تنظیم شود. 10. در افرادی که مزاج تر دارند، خوردن غذاهای رطوبت‌زا مانند ماست یا میوه‌های اوایل فصل بهار سوء‌مزاج و خواب‌آلودگی ایجاد می‌کند. بنابراین بهتر است که ماست را با مثلاً سیر مصرف کنند. 11. زردک (جزر) همان هویج ایرانی است که رنگ زرد متمایل به نارنجی دارد. این گیاه برای درمان بیماری‌های زنان ازجمله خونریزی‌های نامنظم تجویز می‌شود. 12. تره مزاج گرم و خشک دارد و در درمان بواسیر استفاده می‌شود. برای درمان یبوست نباید به همه آلو داد، زیرا در افراد سردمزاج مشکلات دیگری ایجاد می‌کند.

 

   + فرزانه (ربابه)دریاباری ; ۱:٢٩ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/٧/٢٥
comment نظرات ()